Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözleşmeli özel sağlık hizmeti sunucularında, SGK sistemi bünyesinde yürütülen yanık tedavisi hizmetleri ilave ücrete kapalı tutulmuştur. Dolayısıyla genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişiler adına SGK provizyonu üzerinden sağlanan yanık tedavisi hizmetlerinde hastalardan fark veya ilave ücret alınması mevzuata aykırıdır.
5510 Sayılı Kanun Kapsamında İlave Ücret Esasları
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 73 üncü maddesi uyarınca acil hallerde sözleşmeli veya sözleşmesiz tüm sağlık sunucularının, Kurumca belirlenen sağlık hizmetlerinde ise sözleşmeli kuruluşların sigortalılar ve bakmakla yükümlü olunan kişilerden ya da Kurumdan ilave ücret talep etmesi yasaklanmıştır.
5510 sayılı SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU m. 73Kaynağı aç
Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıf üniversiteleri dahil sözleşmeli sağlık sunucularınca, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedeline ek olarak alınabilecek ilave ücretin tavanını iki katına kadar belirlemeye Cumhurbaşkanı, bu tavan dahilindeki oranları belirlemeye ise Kurum yetkilidir. Ancak 5510 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (4), (6) ve (8) numaralı alt bentleri ile aynı maddenin 12, 13 ve 14 üncü fıkraları kapsamındaki genel sağlık sigortalıları ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerden ilave ücret alınması kanunen yasaktır.
Sözleşmeli sağlık sunucuları, standartların üstündeki otelcilik hizmetleri ile Komisyonca belirlenen istisnai sağlık hizmetleri için belirlenen hizmet fiyatlarının üç katını geçmemek üzere ilave ücret alabilmektedir. Acil haller dışında sözleşmesiz sunuculardan satın alınan hizmet bedelleri Kurumca ödenmezken, acil hallerde sözleşmesiz sunuculardan alınan hizmet bedeli sözleşmeli sunucu bedelleri esas alınarak kişilere fatura karşılığı Kurumca ödenir.
Doktor Farkı ve Benzeri Adlandırmalar
Hizmet SGK sistemi içinde ve yanık tedavisi kapsamında yürütülüyorsa, sağlık kuruluşunun doktor farkı ya da uzman ücreti gibi etiketler kullanması ilave ücret tahsilatına meşruiyet sağlamaz. Bu tür taleplerde belirleyici olan husus, hizmetin niteliği ve mevzuattaki ilave ücrete kapalı alanda yer almasıdır.
Yazılı Onay Alınmasının Hukuki Sonuçları
İlave ücret alınabilmesi kural olarak sağlık hizmeti sunucusunun hizmet öncesinde hasta veya hasta yakınının yazılı onayını alması koşuluna bağlıdır. Hizmet öncesinde yazılı onay alınmadan, işlem sonrasında gerekçe ileri sürülerek ilave ücret talep edilemez. Bununla birlikte yanık tedavisi ilave ücrete kapalı tutulduğundan, sağlık kuruluşunun hastadan yazılı onay almış olması çoğu senaryoda tek başına ücret tahsilatını koruyucu kılmaz.
Özel Tercih Kapsamındaki Ürün ve Hizmetler
Hastanede sunulan kalemin SGK tarafından finanse edilmeyen ve hastanın kendi özel tercihiyle talep ettiği ayrı bir ürün veya hizmet olması durumunda, ilave ücret yasağı yerine aydınlatma, bilgilendirme ve onay şartları değerlendirilir.
Acil Hal Kapsamı ve İtiraz Yolları
Acil hal kapsamında sunulan acil sağlık hizmetlerinde, sağlık hizmeti sunucusunun SGK ile sözleşmeli veya sözleşmesiz olmasına bakılmaksızın kişilerden katılım payı ve ilave ücret alınamaz. Acil hal dahilinde verilen hizmetlerde mevzuata aykırı biçimde ücret tahsil edilmesi halinde, genel sağlık sigortalısı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müracaat edebilir.
Özel hastanede SGK'lı hastadan yanık tedavisinde ilave ücret alınabilir mi?
SGK sistemi içinde yürütülen yanık tedavisi hizmetleri ilave ücrete kapalı olduğundan hastalardan fark veya ilave ücret alınması mevzuata aykırıdır.
Yanık tedavisinde doktor farkı adı altında ücret istenebilir mi?
Hizmet SGK sistemi içinde ve yanık tedavisi kapsamında ise doktor farkı veya uzman ücreti gibi adlandırmalarla ilave ücret talep edilemez.
Hastanın yazılı onay vermesi ilave ücret almayı haklı kılar mı?
Yanık tedavisi ilave ücrete kapalı bir hizmet olduğundan hastanenin hizmet öncesinde yazılı onay almış olması çoğu senaryoda tek başına ücret tahsilatını hukuka uygun hale getirmez.
Acil yanık tedavisinde haksız ücret alınırsa nereye başvurulur?
Acil hal kapsamında katılım payı ve ilave ücret alınamayacağından haksız tahsilat halinde genel sağlık sigortalısı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müracaat edebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

