Ödeme Emrine Karşı Dava Açma ve İtiraz Süresi
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesi kapsamında kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişi, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonuna başvurabilmektedir; bununla birlikte ödeme emrine karşı dava açma süresinin tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün olduğu ve 01.01.2018 tarihinden itibaren bu sürenin 7 günden 15 güne çıkarıldığı da kabul edilmektedir. Belirlenen süre içerisinde gerekli başvurunun yapılmaması veya dava açılmaması halinde ödeme emri kesinleşme etkisi doğurur. Vergi yargısında bu süreler kamu düzenine ilişkin kabul edildiğinden mahkeme tarafından resen dikkate alınır ve sürenin kaçırılması halinde dava esasa girilmeden süre aşımı gerekçesiyle reddedilir.
6183 sayılı AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN m. 58Kaynağı aç
Sürelerin Hesaplanması ve Tebligat Esasları
Dava açma süresi hesaplanırken tebligatın yapıldığı gün süreye dahil edilmez; ilk gün ertesi gündür. Tatil günleri sürenin hesabına dahildir. Sürenin son gününün resmi tatile rastlaması durumunda ise süre, tatili izleyen ilk iş günü sona erer. Elektronik ortamda muhatabın adresine ulaşan tebligat, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. 7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamında tebligatın usulsüz yapıldığı durumlarda dava açma süresinin, ilgilinin işlemi fiilen öğrendiği tarihten itibaren başlayabileceği kabul edilmektedir.
Sürenin son gününün adli tatile rastlaması durumunda dava açma süresi 7 Eylül tarihine kadar uzayabilmektedir. Buna karşılık mali tatilin dava açma süresini her durumda uzattığı söylenemez; işlem türüne ve somut duruma göre değerlendirme yapılması gerekir.
Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek Sebepler ve İtiraz Usulü
6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişi; böyle bir borcu olmadığı, borcu kısmen ödediği veya borcun zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonuna başvurabilir. Bu itiraz sebepleri borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla sınırlı tutulmuştur. Bunun yanında, ödeme emrinin dayanağı olan vergi veya ceza ihbarnamesinin usulüne uygun tebliğ edilmemiş olması borcun kesinleşmediği savunmasını gündeme getirmekte ve ödeme emrinin iptali talebine dayanak oluşturabilmektedir.
İtiraz işlemlerinin şekli ve incelenmesinde Vergi Usul Kanunu kuralları uygulanır. Borcun tamamı yerine bir bölümüne karşı itiraz yoluna başvuruluyorsa, itiraz edilen kısmın sebebi ve tutarının açıkça belirtilmesi şarttır; bu ayrımın gösterilmemesi durumunda ilgili kısma itiraz edilmemiş sayılmaktadır. İtirazları incelemekle görevli komisyon incelemesini en geç 7 gün içinde tamamlayarak karara bağlamakla yükümlü olup verdiği kararlar kesin nitelik taşır. Borcun bütününe yönelik itirazın tamamen yahut kısmen reddedilmesi halinde borçlunun, ret kararının bildirilmesinden itibaren 15 günlük süre zarfında mal bildirimini yerine getirmesi gerekir. Borcun yalnızca bir bölümüne itiraz edilmiş olması ise mal bildiriminde bulunma yükümlülüğünün süresini uzatmamaktadır.
Görevli Mahkeme ve Yürütmenin Durdurulması
6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde itiraz mercii olarak vergi itiraz komisyonu öngörülmüş olmakla birlikte, uygulamada ödeme emrine karşı açılacak davalarda görevli mahkeme kural olarak ödeme emrini düzenleyen vergi dairesinin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesi olarak kabul edilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçlarına ilişkin düzenlenen ödeme emirlerinde görevli yargı yeri iş mahkemesi olarak değerlendirilmekle birlikte, prim borcunun sosyal güvenlik mevzuatından doğması halinde idari yargı ile adli yargı ayrımı da gündeme gelebilmektedir.
Ödeme emrine karşı dava açılması kamu alacağının tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Haciz, elektronik haciz veya diğer cebri icra tedbirlerinin önüne geçilebilmesi amacıyla mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Öte yandan, geçmişte uygulanan yüzde 10 oranındaki haksız çıkma zammı iptal edilmiş olup dava açma sürecinde borçlu aleyhine bu ilave mali yükümlülük uygulanmamaktadır.
Ödeme emrine karşı dava açma ve itiraz süresi kaç gündür?
6183 sayılı Kanun m. 58 uyarınca vergi itiraz komisyonuna başvuru süresi tebliğden itibaren 15 gün olup ödeme emrine karşı dava açma süresi de tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gündür.
Elektronik tebligatta ödeme emri ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?
Elektronik ortamda muhatabın adresine ulaşan tebligat, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır.
Ödeme emrine dava açılması haciz işlemlerini durdurur mu?
Dava açılması tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; haciz işlemlerinin engellenmesi için mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.
SGK prim borcu ödeme emrinde görevli mahkeme hangisidir?
SGK prim borçlarına ilişkin ödeme emirlerinde görevli mahkeme iş mahkemesi olarak kabul edilmekle beraber prim borcunun niteliğine göre idari yargı ve adli yargı ayrımı gündeme gelebilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy