Norveç Hukukunda Çifte Vatandaşlık Esasları
Norveç'te 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren kişilerin Norveç vatandaşlığını başka bir devlet vatandaşlığıyla birlikte taşımasına izin verilmektedir. Mevcut bir Norveç vatandaşı bu tarih veya sonrasında başka bir ülke vatandaşlığını kazandığında, bu sebeple otomatik olarak Norveç vatandaşlığını kaybetmez. Vatandaşlığa başvuruda bulunurken çifte vatandaşlık için ayrı bir başvuru formu aranmaz ve kişinin diğer vatandaşlığını korumak istediğini ayrıca bildirmesi gerekmez.
Norveç mevzuatının birden fazla vatandaşlığa olanak tanıması, ilgilinin vatandaşı bulunduğu diğer ülkenin de bu duruma cevaz verdiği sonucunu doğurmaz. Şayet ilgili yabancı devlet çoklu vatandaşlığı tanımıyorsa, kişi Norveç vatandaşlığını kazandığı sırada kendi millî hukuku gereğince önceki tabiiyetini yitirebilir.
Doğumla Vatandaşlık ve Eski Yasal Rejimin İstisnaları
1 Eylül 2006 ve sonrasında doğan bir çocuk, doğumun Norveç'te veya yurtdışında gerçekleşmiş olmasına bakılmaksızın anne veya babasından birinin Norveç vatandaşı olması durumunda doğumla Norveç vatandaşı olur. Diğer ebeveynin mensup olduğu yabancı ülke hukukunun izin vermesi halinde çocuk, doğum anından itibaren çifte vatandaşlık hakkına sahip olabilir.
1 Ocak 2020 öncesindeki eski rejimde genel kural tek vatandaşlık olmakla birlikte belirli istisnalara yer verilmişti. İkinci vatandaşlığın doğumla kazanıldığı veya belirli dönemlerde yabancı ülke vatandaşlığının evlenme ya da ebeveyn statüsündeki değişiklik sebebiyle otomatik olarak doğduğu haller, her zaman Norveç vatandaşlığının kaybı sonucunu doğurmamıştır.
Vatandaşlığa Başvuruda Aranan Temel Koşullar
Çifte vatandaşlık serbestisi yalnızca önceki vatandaşlıktan çıkma zorunluluğunu ortadan kaldırmış olup vatandaşlığa kabulün esas koşullarını hafifletmez. Yetişkin başvurucularda kimliğin ispatı, Norveç'te yaşama ve gelecekte de ülkede kalma iradesi, yaş, oturum, sınavlar ve adli sicil uygunluğu şartları aranmaya devam eder.
Başvuruda bulunan 18 ile 67 yaş arasındaki kişilerin, belge teslimi aşamasında sözlü Norveççe sınavında kural olarak en az B1 seviyesini sağlamış olmaları ve vatandaşlık testini veya Norveççe sosyal bilgiler testini geçmiş bulunmaları zorunludur. Belirli özel gruplar için A2 seviyesi yeterli görülebilse de genel kural B1 düzeyidir.
Başvuru sahibinin 15 yaşından büyük olması durumunda polis sabıka kaydı belgesi sunması şarttır. Bu belgenin polis randevusu esnasında üç aydan eski olmaması gerekir. Mahkûmiyet, para cezası veya devam eden soruşturma süreçleri vatandaşlığa kabulü geciktirebilir ve belirli durumlarda bekleme sürelerinin doğmasına neden olabilir.
22 Yaş Kuralı ve Vatandaşlığın Korunması
Doğumla çifte vatandaşlık elde eden bir kişi, 22 yaşına kadar Norveç'te en az iki yıl veya Nordik ülkelerde en az yedi yıl ikamet etmemişse Norveç vatandaşlığını korumak için ayrıca retansiyon başvurusunda bulunmak zorundadır.
Vatandaşlığı koruma başvurusu belirli kişiler yönünden aranmaz. Kişi 22. yaş gününde yalnızca Norveç vatandaşıysa veya Norveç vatandaşlığını doğumla değil sonradan kazanmışsa retansiyon başvurusu yapma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Bildirim Yoluyla Vatandaşlığın Yeniden Kazanılması
Daha önce Norveç vatandaşı olup bu statüyü 1 Ocak 2020'den önce başka bir vatandaşlık edindiği için veya idarenin eski kararında öngörülen vazgeçme yükümlülüğünü yerine getiremediği için yitirmiş kişiler, bazı hallerde basitleştirilmiş bildirim yoluyla Norveç vatandaşlığını yeniden kazanabilir.
Norveç vatandaşlığını 22 yaşına kadar yeterli bağ kurmadığı gerekçesiyle kaybetmiş olan kişiler basitleştirilmiş bildirim usulünden yararlanamaz. Doğumla Norveç vatandaşı olanlar yönünden 22 yaşından önce Norveç'te toplam altı ay bulunmuş olma koşulu aranır. 15 yaş üzerindeki başvurucularda ise ciddi suç isnadı, mahkûmiyet veya belirli ağır suç tipleri bakımından yasal engeller öngörülmüştür.
Aile Statüsü ve Konsolosluk Yardımı Sınırları
Anne veya babanın Norveç vatandaşlığından çıkması çocukların vatandaşlığını kendiliğinden düşürmez. Çocukların da Norveç vatandaşlığından ayrılması talep ediliyorsa onlar adına ayrıca başvuru yapılması zorunludur.
Bir çifte vatandaş, vatandaşı olduğu diğer ülkede bulunduğunda veya üçüncü bir ülkeye Norveç haricindeki diğer pasaportuyla giriş yaptığında Norveç'in konsolosluk yardımı kapasitesi kısıtlanabilir. Hatta bazı ülkeler cezaevindeki bir çifte vatandaşı Norveçli olarak tanımadığı için Norveç dış temsilciliklerinin bu kişilere erişimi sınırlandırılabilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Norveç çifte vatandaşlık için ayrı bir başvuru formu ister mi?
Hayır, çifte vatandaşlık için ayrı bir başvuru formu bulunmamaktadır. Kişi yalnızca Norveç vatandaşlığı için başvurur ve mevcut diğer vatandaşlığını korumak istediğini ayrıca bildirmek zorunda değildir.
Doğumla çifte vatandaş olan herkes 22 yaşında koruma başvurusu yapmak zorunda mıdır?
Hayır, 22 yaşına kadar Norveç'te en az iki yıl veya Nordik ülkelerde en az yedi yıl yaşamış olanlar bu başvurudan muaftır. Ayrıca 22. yaş gününde yalnızca Norveç vatandaşı olanlar veya Norveç vatandaşlığını sonradan kazananlar için de bu başvuru aranmaz.
Başka bir ülke vatandaşlığına geçen Norveç vatandaşı statüsünü kaybeder mi?
1 Ocak 2020 veya sonrasında başka bir ülke vatandaşlığını edinen kişiler, bu sebeple Norveç vatandaşlığını otomatik olarak kaybetmezler. Ancak Norveç vatandaşlığı kazanılırken diğer ülkenin çoklu vatandaşlığı kabul etmemesi durumunda, kişi kendi ülke hukuku uyarınca önceki vatandaşlığını kaybedebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy