Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, İtalya’da 90 günü aşan kalış için amaca uygun ulusal vizeyi almalı ve ardından oturum iznine başvurmalıdır. Turistik, ticari veya ziyaret amaçlı kısa süreli Schengen vizesi uzun süreli yaşama, çalışma ya da yerleşme hakkı vermez.
Vize ile oturum izninin ayrımı
Vize, İtalya’ya giriş için dış temsilcilikten alınan izindir. Oturum izni, girişten sonra İtalya’daki yetkili makamdan alınan ikamet belgesidir. Vize, oturum kartının yerine geçmez. Permesso di soggiorno, 90 günü aşan kalışta yasal kalışı meşrulaştırır. İş, turizm, kısa ziyaret veya kısa süreli eğitim için yapılan ve üç ayı aşmayan kalışlarda oturum izni gerekmez.
Oturum kartı düzenlenene kadar başvuru makbuzu olan ricevuta, başvurunun yapıldığını gösteren geçici ispat belgesi olarak önem taşır.
Girişten sonraki başvuru
İtalya’ya yerleşmek üzere vize almış kişi, girişten itibaren sekiz gün içinde en yakın Questura’ya oturum izni başvurusu yapmalıdır. İtalya’da çalışan olarak çalışacak kişi ise girişten önce vize ve çalışma izni almalı, girişten sonra sekiz gün içinde oturum iznine başvurmalıdır.
Turistik vizeyle yapılan girişten sonra, çalışma ya da uzun süreli yerleşme için oturum izni genel başvuru düzeninde her zaman açılamayabilir. Bu anlatım kesin bir yasak kurmaz.
Çalışma amacıyla kalış
Çalışma izni başvurusunu işveren, işin yapılacağı yerdeki Prefettura bünyesindeki One-Stop-Shop for Immigration nezdinde yapar. Belirli süreli iş sözleşmesinde izin süresi bir yıl, belirsiz süreli sözleşmede iki yıl olabilir. Bu süreler her sözleşme için zorunlu tek sonuç değildir.
İtalya çalışma amacıyla kabulde yıllık kota uygular. Bazı işçi kategorileri bu kotadan istisnadır.
Öğrenim, staj ve mesleki eğitim
Öğrenci oturumu, İtalya’da üç aydan uzun eğitim veya formasyon programına katılan yabancılara verilir. Süre, programın türüne göre altı ay ile bir yıl arasında düzenlenebilir.
Öğrenci oturumuyla çalışma, haftada 20 saati ve bir yılda toplam 1.040 saati aşmamalıdır.
Öğrenci, staj veya mesleki eğitim oturumu, kanuni şartlar sağlandığında çalışan ya da serbest meslek oturumuna dönüştürülebilir.
Aile birleşimi
2024 değişiklikleriyle aile birleşimi başvurularında genel olarak en az iki yıllık kesintisiz yasal ikamet şartı öngörülmüştür.
Aile birleşimi için nulla osta verilme süresi 90 günden 150 güne çıkarılmış olabilir; bu, her başvuru için kesinleşmiş tek süre sonucu diye anlaşılmamalıdır.
Yatırım ve çalışma içermeyen yerleşme
Avrupa Birliği dışındaki vatandaşlara yönelik yatırımcı vizesi iki yıllıktır. Dayanak gayrimenkul alımı değildir. Kabul edilen seçenekler 2 milyon euro devlet tahvili, İtalyan limited şirketine 500.000 euro, yenilikçi bir girişime 250.000 euro veya filantropik bir girişime 1 milyon euro tutarındaki yatırımlardan biridir.
Yatırımcı vizesi doğrudan vatandaşlık vermez. Uygun biçimde sürdürüldüğünde İtalya’da yasal oturum ve ileride uzun süreli ikamet için zemin oluşturabilir; bu sonuç kesin değildir.
Residenza elettiva çalışma hakkı sağlamaz. Başvuranın İtalya’da çalışmadan geçimini sağlayabilecek mali kaynaklara sahip olması gerekir.
Uzaktan çalışan ve dijital göçebe
Uzaktan çalışan, iş sözleşmesine bağlı olarak çalışan kişidir. Dijital göçebe ise bağımsız çalışan olarak ayrılır.
Yenileme ve uzun süreli oturum
Yenileme kural olarak oturum izninin bitiminden en az 60 gün önce yapılır. Bu süre mutlak hak düşürücü süre gibi uygulanmasa da, bitimden sonra 60 günden fazla süre geçmesine rağmen başvuru yapılmazsa yabancı düzensiz duruma düşebilir.
Uzun süreli AB oturumu, en az beş yıldır geçerli oturumu bulunan ve asgari gelir şartını sağlayan yabancıya verilebilir.
Uzun süreli oturum isteyen yabancı, Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi kapsamında en az A2 düzeyinde İtalyanca bildiğini göstermelidir.
İtalya dışında kesintisiz altı aydan fazla veya beş yıllık dönem içinde toplam on aydan fazla kalmak, bazı ağır ve belgelenmiş sebepler dışında uzun süreli oturum için gereken süreyi engelleyebilir.
Sık sorulan sorular
90 günü aşan İtalya kalışında ne gerekir?
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, 90 günü aşan kalış için uygun ulusal vize ve ardından oturum izni almalıdır. Üç ayı aşmayan iş, turizm, kısa ziyaret veya kısa eğitim kalışında oturum izni gerekmez.
Schengen vizesi uzun süreli yaşam hakkı verir mi?
Hayır. Turistik, ticari veya ziyaret amaçlı kısa süreli Schengen vizesi İtalya’da uzun süreli yaşama, çalışma veya yerleşme hakkı vermez.
Questura başvurusu için kaç gün vardır?
Yerleşmek üzere vize alan kişi girişten itibaren sekiz gün içinde en yakın Questura’ya başvurmalıdır. Çalışan olarak gelecek kişi de girişten önce vize ve çalışma izni alıp girişten sonra sekiz gün içinde oturum iznine başvurmalıdır.
Öğrenci oturumuyla ne kadar çalışılabilir?
Çalışma haftada 20 saati ve yılda toplam 1.040 saati aşmamalıdır. Öğrenci, staj veya mesleki eğitim oturumu ancak kanuni şartlar sağlanırsa çalışan ya da serbest meslek oturumuna dönüştürülebilir.
Uzun süreli AB oturumu kimlere verilebilir?
En az beş yıldır geçerli oturumu olan ve asgari gelir şartını sağlayan yabancıya verilebilir. Ayrıca en az A2 düzeyinde İtalyanca bilgisi gösterilmelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy