İş kazası veya trafik kazası sonucunda zarara uğrayan kişilerin maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Meydana gelen kazanın niteliğine göre tazminat sorumluluğu işverene, alt işverene veya kusurlu tarafın trafik sigortası şirketine yöneltilebilmektedir.
İş Kazasının Tanımı ve Kapsamı
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında iş kazası; işyerinde yahut yürütülen iş sebebiyle gerçekleşen, ölümle sonuçlanan ya da bedensel ve ruhsal bütünlükte engellilik doğuran olaydır. Hangi durumların iş kazası sayılacağı ise 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer almaktadır.
Bir olayın iş kazası niteliği taşıması için sadece işyerinde gerçekleşmesi zorunlu değildir. İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen kazalar da bu kapsamda değerlendirilmektedir.
İş Kazasında Maddi Tazminat ve Sorumlu Taraflar
İş kazası neticesinde işçinin yaralanması hâlinde maddi tazminat istemleri gündeme gelir. Bu kapsamda sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri başta olmak üzere hak edilen maddi tazminat kalemleri talep konusu yapılabilmektedir.
İş kazasına maruz kalan mağdurun haklarını koruması adına iş mahkemesinde tazminat davası açılabileceği gibi, Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde tahkikat işlemlerinin başlatılması da gerekmektedir. Tazminat davası asıl işverene açılabileceği gibi taşeron yani alt işverenlere karşı da açılabilmektedir.
Manevi Tazminat Davasının Şartları
Manevi tazminat davası açılabilmesi için kişinin iç dünyasında manevi olarak herhangi bir zarara uğramış olması aranmaktadır. Zarar veren tarafa karşı bu hakkın kullanılabilmesi için kişinin maddi bir zarar ile karşılaşmış olup olmaması aranmamaktadır.
İş Hukukunda Kıdem Tazminatı, Mobbing ve İşe İade
Kıdem tazminatı, işçinin işyerinde çalıştığı süre boyunca kazandığı kıdeme karşılık işveren tarafından ödenen bir tazminat türüdür. Emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam eden işçiler de koşulların bulunması durumunda, çalıştıkları süreye bağlı olarak işyerinden kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir.
İşyerinde mobbinge uğrayan çalışanların yaşadıkları psikolojik şiddet ve baskıya karşı İş Kanunu kapsamındaki haklarını kullanarak dava açma imkânı bulunmaktadır. İşe iade davalarında ise dava şartı niteliği taşıması sebebiyle dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması gerekmektedir.
Trafik Kazalarında Tazminat Talepleri ve Sigorta Rücu Hakkı
Yaralanmalı trafik kazalarında mağdur tarafın tazminat talep edebilmesi için kusurun bir kısmının dahi olsa karşı tarafta bulunması gerekmektedir. Trafik sigortası şirketleri ödeyecekleri miktarı belirlerken haklılık veya kusurluluk payını dikkate almaktadır. Ödenecek tazminat kusurlu tarafın trafik sigortası şirketi tarafından da karşılanabilmektedir.
Trafik kazası tazminat hesabında yaş, gelir, kusurluluk durumu ile engellilik oranı veya sürekli iş göremezlik kaybı gibi veriler dikkate alınır. Zarar sigortalarında geçerli olan rücu hakkı sonucunda ise sigorta şirketi ödediği tazminat miktarınca sigortalı kişinin hakkını elde etmekte ve dava açma hakkı kazanmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazasının yalnızca işyerinde gerçekleşmesi şart mıdır?
Hayır, iş kazasının sadece işyerinde gerçekleşmesi zorunlu değildir; işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve vücut bütünlüğünü etkileyen olaylar da iş kazası kapsamına girer.
İş kazasında hangi maddi tazminat kalemleri istenebilir?
İş kazası sonucu işçinin yaralanması durumunda sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri gibi maddi tazminat kalemleri talep edilebilir.
Manevi tazminat davası açmak için maddi zarar şart mıdır?
Hayır, kişinin iç dünyasında manevi zarara uğramış olması yeterli olup ayrıca maddi bir zararla karşılaşmış olması aranmaz.
Emekli olduktan sonra çalışanlar kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet, emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenler, gerekli koşulların varlığı hâlinde çalıştıkları süreye bağlı olarak işyerinden kıdem tazminatı alabilirler.
İşe iade davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mudur?
Evet, işe iade davası açılmadan önce dava şartı olarak arabuluculuk yoluna başvurulması kanuni bir zorunluluktur.
Trafik kazası tazminatı hesaplanırken hangi unsurlar gözetilir?
Trafik kazası tazminat hesabında yaş, gelir, kusur durumu ile engellilik oranı veya sürekli iş göremezlik kaybı gibi unsurlar dikkate alınır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy