Otomatik Vatandaşlık İhtimali ve Başvuru Yolları
Birleşik Krallık vatandaşlığı sürecinde ilk aşama, ilgilinin otomatik olarak Britanya vatandaşı olup olmadığının incelenmesidir. Kişinin doğduğu yer, doğum tarihi ve ebeveynlerinin göçmenlik veya vatandaşlık statüsü değerlendirilerek otomatik vatandaşlık ihtimali araştırılır.
On sekiz yaşın altındaki çocuklar için vatandaşlık kazanımı çoğunlukla Form MN1 çerçevesinde kayıt yoluyla yürütülürken, yetişkinlerin başvuruları kural olarak Form AN kapsamında vatandaşlığa kabul usulüyle gerçekleştirilir.
Vatandaşlığa Kabulün Yasal Dayanağı ve İkamet Koşulları
Yetişkinlerin tabiiyet kazanma süreci British Nationality Act 1981 düzenlemeleri, özellikle de section 6(1) ve section 6(2) maddeleri uyarınca değerlendirilir. Bu süreç otomatik bir hak niteliği taşımamakta olup yasal koşullara ve yetkili makamın takdirine bağlıdır.
Britanya vatandaşı bir eşe dayanmayan genel vatandaşlığa kabul başvurusunda, ilgilinin başvuru tarihinden önce kural olarak en az beş yıl Birleşik Krallık'ta yaşamış olması beklenir. Kişinin başvuru anında göçmenlik süre kısıtlamaları dışında bulunması ve genellikle kalıcı yerleşim statüsünü en az on iki aydır taşıyor olması aranır. Ayrıca yetkili makamın başvuruyu teslim aldığı tarihten tam beş yıl önceki tarihte ilgilinin fiilen Birleşik Krallık sınırları içerisinde bulunması gerekir.
Britanya vatandaşı eş veya kayıtlı partner üzerinden yapılan vatandaşlık başvurularında ise ikamet şartı üç yıl olarak uygulanır. Bu başvurularda kalıcı statünün başvuru anında mevcut bulunması yeterli olup genel rotadaki on iki ay bekleme şartı aranmaz. Ayrıca ilgilinin, başvurunun yetkili makama ulaştığı tarihten tam üç yıl önce fiilen Birleşik Krallık'ta bulunması şartı öngörülür.
İkamet süresi içindeki ülke dışı yokluk sürelerinde genel başvurular için son beş yılda kural olarak 450 gün, son on iki ayda ise 90 günden fazla Birleşik Krallık dışında bulunulmaması beklenir. Eş üzerinden yapılan başvurularda ise üç yıllık dönem içindeki toplam yokluk için 270 gün sınırı uygulanır.
Dil Yeterliliği ve İyi Karakter Değerlendirmesi
On sekiz yaş ve üzerindeki başvurucuların B1, B2, C1 veya C2 seviyesinde İngilizce yeterliliğine sahip olması aranır. Bu şart onaylı yeterlilik belgeleriyle veya İngilizce eğitim verilmiş programlara ait diplomalarla gösterilebilir; yurt dışından alınan diplomalar için denklik değerlendirmesi gerekebilir. 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile uzun süreli fiziksel veya zihinsel durum sebebiyle dil ispatı sağlayamayanlar bu yeterlilik koşulundan muaftır.
Vatandaşlık değerlendirmesinde iyi karakter kriteri incelenir. Bu doğrultuda başvurucunun adli ceza geçmişi, dürüstlüğü, kamu düzenine uyumu ve önceki göçmenlik ihlalleri dikkate alınır.
Başvuru Usulü ve Yasal Kalış İzni
Başvuru belgelerinin sunulması ve biyometrik verilerin alınması işlemleri başvurucuların çoğunluğunda Birleşik Krallık Vize ve Vatandaşlık Başvuru Hizmetleri üzerinden tamamlanır.
Vatandaşlık başvurusunun yapılmış olması başvurucuya otomatik bir koruyucu statü sağlamaz. İlgilinin, vatandaşlık kararı verilene ve resmi vatandaşlık töreni tamamlanana kadar Birleşik Krallık'ta kalmaya yetecek geçerli bir izne sahip bulunması gerekir.
Çocuklar için vatandaşlık tescili başvurusunda harç muafiyeti talep edilebilir mi?
On sekiz yaş altındaki çocukların vatandaşlık kaydı başvurularında barınma, temel yaşam giderleri ve çocuğun ihtiyaçlarının karşılanamaması gibi mali yetersizlik hâllerinde harç muafiyeti istenebilir.
Vatandaşlık başvurusu sürecinde geçerli kalış izni aranır mı?
Vatandaşlık başvurusunun sunulması koruyucu bir statü oluşturmadığından, vatandaşlık verilene ve tören tamamlanana kadar ülkede geçerli bir izinle kalınması gerekir.
Britanya vatandaşıyla evli olanlar için ikamet süresi ne kadardır?
Britanya vatandaşı eş veya kayıtlı partner üzerinden başvuranlar için ikamet şartı üç yıl olarak uygulanır ve başvuru anında kalıcı yerleşim statüsüne sahip olunması yeterlidir.
İngilizce dil yeterliliği kuralından kimler muaftır?
65 yaş ve üzerindeki kişiler ile uzun süreli fiziksel veya zihinsel durumları sebebiyle dil ispatı yapamayan başvurucular İngilizce yeterlilik şartından muaftır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy