Ehliyet Ceza Puanı Sistemi ve İşleyişi
Karayolları Trafik Kanunu'nun suç saydığı bir fiilden dolayı idari para cezası uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza için yönetmelikte belirlenen esaslara göre ceza puanı verilir. Bu puanlar Emniyet Genel Müdürlüğü PolNet bilgi sistemine kaydedilir. Ceza puanlarının tespit ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenmektedir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 118Kaynağı aç
118 – Bu Kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza
uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza, için esasları yönetmelikte belirlenen
ceza puanları verilir.
(Değişik:
17/10/1996-4199/37 md.) Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye
doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri
2 ay süre ile geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar.
(Ek:
17/10/1996-4199/37 md.) Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı
dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye
ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar. Muayene sonucunda sürücülük
yapmasına engel hali bulunmayanların belgeleri, süresi sonunda iade edilir.
(Ek:
17/10/1996-4199/37 md.) Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını
dolduran sürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarak iptal edilir.
(Ek:
17/10/1996-4199/37 md.) Ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli
kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri ise 1 yıl süre ile geri
alınır.
Ceza
puanlarının tespit ve uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir.
(Değişik:
21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde ve diğer ilgili maddelerdeki hükümlere
göre sürücü belgeleri geri alınanlardan, geri alma süresi içinde araç kullandığı
tespit edilenler, bu Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.
İşlenen suçlar nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınması ve
yerine getirilmesi:
İhlal türüne göre verilen ehliyet ceza puanları Karayolları Trafik Yönetmeliği Ek-35 cetvelinde 5 ile 20 puan aralığında tespit edilmiştir. Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde alınan ceza puanları toplamı 100 puana ulaşmazsa, bir yıllık sürenin bitiminde bu puanlar sıfırlanır ve her yıl için yeniden ceza puanı hesabı yapılır.
Sürücüler mevcut ceza puanı durumlarını e-Devlet sistemi üzerinden sunulan Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama hizmeti aracılığıyla takip edebilmektedir.
İlk Kez 100 Ceza Puanının Doldurulması
Trafik kuralı ihlalinin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını ilk defa dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 2 ay süreyle geri alınır ve ilgililer eğitime tabi tutulur. Sürücü belgeleri geçici olarak geri alınırken bu durum bir tutanakla tespit edilir.
İlk defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin belgelerini geri alabilmeleri için Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğine göre tabi tutulacakları eğitimi tamamladıklarını belgelemeleri gerekir. Bu şartı yerine getiren sürücülere, 2 aylık geri alma süresi sonunda sürücü belgeleri imza karşılığında iade edilir.
İkinci ve Üçüncü Kez 100 Ceza Puanına Ulaşılması
Aynı yıl içinde ikinci defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süreyle geri alınır. Bu kişiler psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur. Muayene sonucunda sürücülük yapmasına engel bir durumu bulunmadığı anlaşılan sürücülerin belgeleri, 4 aylık sürenin tamamlanmasıyla imza karşılığı teslim edilir.
Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarak iptal edilir. Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 167/1-c uyarınca toplam 100 ceza puanını üçüncü defa aştığı tespit edilen sürücüler, düzenlenecek bir tutanakla sulh ceza hakimliklerine sevk edilir ve işlem mahkeme kararına göre yürütülür.
Ceza Puanı Hesabında ve Belgenin Geri Alınmasında Özel Hükümler
Sürücünün 100 ceza puanını doldurduğu tarih ile sürücü belgesinin geri alınma işleminin başlatıldığı tarih arasında araç kullanarak ceza puanı alması halinde, bu puanlar sonraki ceza puanı hesaplamasında değerlendirmeye tabi tutulur.
Karayolları Trafik Kanunu m. 118 uyarınca sürücü belgesi geri alınan kişilerin, geri alma süresi devam ederken araç kullandıklarının tespit edilmesi durumunda Kanun'un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari yaptırım uygulanır. Bunun yanı sıra ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin belgeleri de 1 yıl süreyle geri alınır.
Stajyer Sürücüler İçin Ceza Puanı Uygulaması
İki yıllık stajyer sürücülük süresi içerisinde bir yılda toplam 75 ceza puanına ulaşılması halinde sürücü belgesi daimi olarak geri alınır. Bu yaptırımla karşılaşan sürücülerin yeniden ehliyet alabilmeleri için tekrar sınava girmeleri ve başarılı olmaları gerekmektedir.
Stajyer sürücünün birinci yılın sonunda 75 ceza puanına ulaşmaması durumunda ise ceza puanı sıfırlanır ve ikinci yılda hesaplama yeniden başlatılır.
İlk kez 100 ceza puanı doldurulduğunda ehliyete ne kadar süre el konulur?
Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını ilk kez dolduran sürücülerin belgeleri 2 ay süreyle geri alınır ve MEB eğitimi tamamlandığında süre bitiminde teslim edilir.
Ehliyet ceza puanları hangi durumda sıfırlanır?
Bir yıl içinde alınan ceza puanları toplamı 100 puana ulaşmazsa, bir yıllık sürenin bitiminde puanlar sıfırlanır ve hesaplama yeniden yapılır.
Stajyer sürücüler kaç ceza puanına ulaşınca ehliyet iptal edilir?
Stajyer sürücülerin bir yılda 75 ceza puanına ulaşması halinde sürücü belgeleri daimi olarak geri alınır ve sürücünün yeniden ehliyet sınavına girip başarılı olması gerekir.
Ehliyet ceza puanı nereden öğrenilir?
Ehliyet ceza puanı durumu e-Devlet kapısı üzerinden Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama hizmeti kullanılarak öğrenilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy