Belçika'da yetişkinler için vatandaşlığa geçişte temel yol vatandaşlık beyanıdır. Bu süreçte ikamet süresi, yasal kalış türü, dil, sosyal entegrasyon ve ilgili kategorilerde ekonomik katılım koşulları bir arada değerlendirilir. 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren Belçika'da yasal olarak ikamet etmeyen kişilerin gönüllü yoldan Belçika vatandaşlığı kazanması mümkün değildir.
Yasal İkamet İlkesi ve Çifte Kalış Testi
Vatandaşlık işlemleri bakımından ikamet, yalnızca fiilî olarak ülkede bulunmayı değil, bir Belçika belediyesinin nüfus veya yabancılar kayıt sisteminde resmî ana yerleşim kaydının yer almasını ifade eder. İkamet koşulları ve kesintisiz oturum statüsü, başvuru makamı olan belediye tarafından oturum belgeleri üzerinden incelenir.
Vatandaşlık beyanı sürecinde çifte kalış testi uygulanır. Bu kural uyarınca başvuru anında ilgilinin Belçika'da sınırsız süreli kalış hakkına sahip olması gerekir. Bunun yanı sıra, başvurudan hemen önceki dönemde Krallık topraklarında üç aydan uzun süreli bir kalış hakkı temelinde bulunulmuş olması zorunludur.
Beş Yıllık Yasal İkamet ile Vatandaşlık Beyanı
Beş yıllık yasal ikamet yolunda süre koşuluna ek olarak Belçika'nın üç ulusal dilinden birine ilişkin dil bilgisi ve sosyal entegrasyon kanıtı sunulmalıdır. Çoğu durumda başvuru sahibinin ekonomik katılım sağlamış olması da aranır.
Beş yıllık kategoride aranan ekonomik katılım şartı, son beş yıl içinde en az 468 gün fiilen çalışma yapılması ya da serbest çalışan sıfatıyla en az altı çeyrek boyunca sosyal güvenlik primi ödenmesi ölçütleriyle yerine getirilir.
Sosyal entegrasyon koşulu; diploma, 400 saatlik meslekî eğitim, entegrasyon kursunun tamamlanması veya belirli şartlar altında kesintisiz çalışma yöntemleri arasından biriyle kanıtlanabilir.
On Yıllık İkamet, Evlilik ve Geri Kazanım Esasları
On yıllık ikamet yolunda dil bilgisi şartı korunur. Başvuran kişinin ayrıca ev sahibi toplumun ekonomik veya sosyo-kültürel yaşamına katıldığını göstermesi gerekir.
Belçikalı bir kişiyle evlilik Belçika vatandaşlığını otomatik sağlamaz. Evlilik gerekçesiyle vatandaşlık beyanında bulunabilmek için beş yıllık yasal ikamet, dil bilgisi ve sosyal entegrasyon koşullarının karşılanması, ayrıca Belçikalı eş ile Belçika'da en az üç yıl boyunca birlikte yaşanmış olması gerekir.
Eski Belçika vatandaşlarının vatandaşlığı geri kazanabilmesi için kural olarak Belçika'da ana yerleşime sahip olmaları, başvurudan önceki 12 ay boyunca kesintisiz yasal ikamet temelinde bulunmaları ve başvuru tarihinde sınırsız kalış hakkını taşımaları şarttır.
Daimi İkamet ve Uzun Dönem Yerleşik Statüsü
Avrupa Birliği vatandaşları ve aile üyeleri kural olarak beş yıllık sürekli ikametle daimi ikamet hakkı kazanır. Yılda altı ayı aşmayan ayrılışlar, askerlik yükümlülüğü nedeniyle yokluklar, hamilelik ve doğum, ağır hastalık, eğitim veya meslekî eğitim gibi zorunlu nedenlerle en fazla 12 aya kadar süren ayrılıklar ile yurtdışına iş amacıyla görevlendirmeler ikamet sürekliliğini bozmaz.
Avrupa Birliği dışı üçüncü ülke vatandaşlarının Belçika'da uzun dönem yerleşik statüsü kazanabilmesi için başvurudan önceki beş yıl boyunca hukuki ve kesintisiz ikamet, istikrarlı, düzenli ve yeterli geçim kaynağı, sağlık sigortası ve kamu düzeni veya ulusal güvenlik sakıncası bulunmaması şarttır. Öğrencilik veya meslekî eğitim nedeniyle ülkede geçen süreler, bu hesapta yarı oranında dikkate alınabilir.
Başvuru İnceleme Süreci ve Savcılık İtiraz Yetkisi
Belediyeye sunulan vatandaşlık beyanı dosyası; savcılığa, Göç İdaresi'ne ve Devlet Güvenliği birimine görüş bildirilmesi amacıyla gönderilir. İlgili savcının dosya hakkında dört ay içinde itiraz etme yetkisi bulunmaktadır.
Belçika'da fiilen bulunmak vatandaşlık ikameti için yeterli midir?
Yalnızca fiilen bulunmak yeterli değildir; bir Belçika belediyesinin nüfus veya yabancılar kayıt sisteminde resmî ana yerleşim kaydının bulunması ve yasal ikamet şartının karşılanması zorunludur.
Belçika vatandaşıyla evlilik vatandaşlığı otomatik kazandırır mı?
Belçikalı biriyle evlilik vatandaşlığı otomatik sağlamaz; beş yıllık yasal ikamet, dil ve entegrasyon koşullarının yanında Belçikalı eş ile Belçika'da üç yıl birlikte yaşanmış olması aranır.
Beş yıllık ikamette ekonomik katılım nasıl kanıtlanır?
Ekonomik katılım şartı, son beş yılda en az 468 gün fiilen çalışıldığının belgelenmesi veya serbest çalışan olarak en az altı çeyrek sosyal güvenlik primi ödenmesiyle yerine getirilir.
Öğrencilikte geçen süreler ikamet hesabına nasıl dahil edilir?
Üçüncü ülke vatandaşlarının öğrencilik veya meslekî eğitim nedeniyle Belçika'da geçirdiği süreler, uzun dönem yerleşik statü hesabında yarı oranında dikkate alınabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy