Belçika'da 90 günden uzun kalışlar kural olarak resmi bir oturum iznine tabidir. Ülkeye D vizesi ile gelen yabancılar yerleşim yerindeki belediyeye başvurarak kayıt işlemlerini başlatır. İkamet araştırmasının olumlu neticelenmesiyle yabancılar siciline kayıt gerçekleştirilir ve ilgilinin statüsüne uygun oturum kartı verilir.
Başvuru Evresi ve Düzenlenen Geçici Ara Belgeler
Nihai elektronik oturum kartı teslim edilmeden önce başvuru aşamasına göre belediyeler ve Göçmenlik Ofisi tarafından Annex 19, Annex 19ter, Annex 49 veya Annex 15 gibi geçici ara belgeler düzenlenebilir. Bu ara belgeler başvurunun yapıldığını veya ilgilinin geçici koruma altında bulunduğunu gösterir, ancak nihai elektronik oturum kartı yerine geçmez.
Geçici ve Sınırsız Kalış Veren Kartlar
A Kartı, yabancılar siciline kayıtlı geçici ve sınırlı oturumu ifade eder. Bu kartın geçerlilik süresi kural olarak kişiye tanınan izin süresi kadardır. Oturum sebebi sürdüğü müddetçe süresi içinde belediyeye başvurularak uzatılabilir.
B Kartı, yabancılar siciline kayıtlı sınırsız kalış statüsünü gösterir. Belgelediği statü sınırsız oturum olmakla birlikte kartın kendisi 5 yıl geçerli elektronik bir karttır.
Yerleşme ve Uzun Dönem İkamet Belgeleri
K Kartı, yerleşme statüsünü gösteren elektronik belgedir ve geçerlilik süresi 10 yıldır. Eski C kartının yerini bu düzenleme almıştır.
L Kartı, 2003/109/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifi uyarınca üçüncü ülke vatandaşlarına verilen AB uzun dönem ikamet statüsünü temsil eder. Eski D kartının yerini alan bu belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Avrupa Birliği Vatandaşları ve Aile Fertlerinin Statüleri
1 Eylül 2025 tarihinden itibaren AB vatandaşlarının belediyeye yapacakları ilk kayıt başvurusunda çalışan, serbest çalışan, iş arayan, öğrenci veya yeterli kaynak sahibi olma statülerini kanıtlayan belgeleri eksiksiz sunmaları zorunlu tutulmuştur. Belgelerin ilk başvuruda verilmemesi halinde kayıt talebi dikkate alınmaz.
Belçika'da kesintisiz 5 yıllık ikametten sonra AB vatandaşları kural olarak daimî ikamet hakkı kazanır; başvuru olumlu sonuçlandığında elektronik versiyon olarak 5 yıl geçerli E+ kartı düzenlenebilir.
2004/38/EC sayılı Direktif kapsamında serbest dolaşım hakkından yararlanan ve AB vatandaşı olmayan aile fertlerine 5 yıl geçerli F Kartı verilir. Aile üyesinin 5 yıllık ikamet sonrasında daimî ikamet hakkı kazanması halinde ise kalıcı ikamet belgesi niteliğindeki F+ Kartı düzenlenir; bu belgenin 10 yıllık versiyonu da bulunmaktadır.
AB/Schengen vatandaşları, E, E+, EU veya EU+ gibi kartlara sahip olsalar dahi tek başına bu kartla sınırı geçemez; ayrıca geçerli bir kimlik kartı veya pasaport taşımaları gerekir.
Yüksek Nitelikli İstihdam ve Şirket İçi Geçici Transferler
Avrupa Birliği Mavi Kartı kapsamında yüksek nitelikli istihdam amacıyla üçüncü ülke vatandaşlarına verilen oturum belgesi H Kartı olarak sınıflandırılmakla birlikte, bazı değerlendirmelerde bu statü D Kartı olarak da adlandırılmaktadır. Belgenin geçerlilik süresi bölgesel çalışma iznine bağlı olarak 1 ila 4 yıl arasında değişebilmektedir.
Çok uluslu şirket içi geçici transfer rejiminde Belçika'ya gelen yabancılara I Kartı tahsis edilir. Şirket içi hareketlilik kapsamında intikal eden çalışanlar için ise J Kartı düzenlenir.
Belçika Vatandaşlığı Başvurusu
Belçika'da 5 yıl veya bazı durumlarda 7 yıl boyunca kesintisiz yaşayan, topluma entegrasyon sağlayan ve yeterli dil bilgisine sahip bireyler vatandaşlık başvurusunda bulunabilir; yerleşme veya uzun dönem ikamet kartı sahiplerinin bu süreci daha kolay tamamlayabildiği değerlendirilmektedir.
A Kartı süresi nasıl uzatılır?
A Kartı geçerlilik süresi kural olarak kişiye tanınan izin süresi kadardır ve ikamet sebebi sürdüğü müddetçe süresi içinde belediyeye başvurularak uzatılabilir.
E veya EU kartı sınır geçişinde tek başına yeterli midir?
AB/Schengen vatandaşları bakımından E, E+, EU veya EU+ belgeleri sınır geçişlerinde tek başına yeterli olmayıp ilgililerin sınır kontrollerinde geçerli bir kimlik kartı veya pasaport ibraz etmeleri zorunludur.
Belçika'da daimî ikamet hakkı ne zaman tescil edilir?
Kural olarak 5 yıllık kesintisiz ikameti tamamlayan AB vatandaşlarına daimî ikamet hakkı verilerek E+ veya EU+ kartı düzenlenir; AB vatandaşı olmayan aile fertlerine ise bu sürenin ardından F+ kartı sağlanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy