Daimi İkamet ve Vatandaşlığa Başvuru Koşulları
Amerika Birleşik Devletleri hukukunda ikamet sonrası vatandaşlığa geçişte en yaygın yöntem, lawful permanent resident yani Green Card statüsünün elde edilmesinin ardından naturalization başvurusunda bulunulmasıdır.
Genel kural uyarınca başvuru sahibinin Form N-400 başvurusunu yapmadan önce en az 5 yıl boyunca lawful permanent resident statüsüne sahip olması ve başvuru tarihinde en az 18 yaşını doldurmuş bulunması gerekir. Belirli durumlarda, beş yıllık daimi ikamet süresinin dolmasına 90 gün kala N-400 başvurusunun sunulmasına izin verilmektedir.
Sürekli İkamet ve Fiili Bulunma Kuralları
Naturalization başvurusunda aranan continuous residence yani sürekli ikamet şartı, kişinin lawful permanent resident statüsünü kazandığı tarihten sonraki dönem esas alınarak değerlendirilir.
Genel beş yıllık ikamet rejiminde adayın son beş yıl içerisinde Amerika Birleşik Devletleri sınırları içinde en az 30 ay, yani en az 913 gün fiilen bulunmuş (physical presence) olması kanuni bir zorunluluktur.
Daimi ikamet statüsünün kazanılmasının ardından gerçekleştirilen yurtdışı seyahatleri sürekli ikamet düzenini doğrudan etkileyebilir. Kesintisiz biçimde 180 günden fazla fakat 1 yıldan az süren yokluklar sürekli ikamet bakımından kesinti karinesi doğurabilir. Tek parça halinde 1 yıl veya daha uzun süren yurtdışı yoklukları ise kural olarak continuous residence zincirini bozar.
Kanunda sayılan nitelikli bir istihdam ilişkisi sebebiyle 1 yıl veya daha uzun süreyle ülke dışında bulunması gereken lawful permanent resident statüsündeki kişiler, Form N-470 vererek sürekli ikameti koruma talebinde bulunabilirler. Bu imkan genel bir hak tanımayıp yalnızca mevzuatta açıkça sayılan istihdam kategorileri için geçerlidir.
Yerleşim Alanı, Ahlaki Nitelik ve Anayasal Bağlılık
Genel beş yıllık rejimde başvuru sahibinin, vatandaşlık başvurusunu sunduğu andan geriye doğru en az 3 ay boyunca ikamet ettiği eyalette veya başvuruyu inceleyen USCIS district bölgesinde yaşamış olması şarttır.
Vatandaşlığa kabul edilecek kişinin yalnızca başvuru öncesindeki geçmiş dönemde değil, naturalization başvuru sürecinde de iyi ahlaki karakter (good moral character) sahibi olması aranır.
Başvuru sahibinin Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın ilkelerine bağlı olduğunu ve bu bağlılığını sürdürdüğünü ortaya koyması vatandaşlık kabulünün temel koşullarındandır.
Şartlı daimi ikamet (conditional permanent resident) statüsünde bulunan kişilerin statülerindeki yasal koşullar kaldırılmadan naturalization başvuruları genel olarak kabul edilmez. Özellikle evlilik temelli 2 yıllık şartlı Green Card sahipleri bakımından öncelikle ilgili koşulların kaldırılması gerekmektedir.
Mülakat, Vatandaşlık Testi ve İstisnalar
Form N-400 belgesinin sunulmasının ardından bütün başvuru sahipleri yetkili bir USCIS görevlisi önünde şahsen mülakata ve incelemeye tabi tutulur.
20 Ekim 2025 ve sonrasında sunulan N-400 başvurularında 2025 Naturalization Civics Test uygulanır. Bu sınav kapsamında 128 soruluk havuzdan adaya en fazla 20 soru yöneltilir ve adayın en az 12 soruyu doğru yanıtlaması zorunludur.
Testin belirli bir bölümünde başarısız olan adaya, ilgili kısım için 60 ile 90 gün içinde yeniden sınava girme hakkı tanınır. İki denemenin sonunda test aşamalarından biri başarıyla tamamlanamazsa naturalization başvurusu reddedilebilir.
Yaş ve daimi ikamet süresine bağlı olarak dil muafiyetleri uygulanmaktadır. Başvuru anında 55 yaşında veya daha büyük olup en az 15 yıldır lawful permanent resident olan ya da 50 yaşında veya daha büyük olup en az 20 yıldır lawful permanent resident statüsünü taşıyan kişiler İngilizce testinden muaf tutulurlar. Bu kişiler civics testini bir tercüman eşliğinde kendi dillerinde alma imkanına sahiptir.
65 yaş ve üzerinde olup en az 20 yıldır lawful permanent resident olan kişilere kolaylaştırılmış civics testi uygulanır. Bunun yanında fiziksel veya zihinsel bir engel dolayısıyla İngilizce ve civics şartlarını yerine getiremeyen başvuru sahipleri Form N-648 ile tıbbi muafiyet talebinde bulunabilirler.
Başvurunun Reddi Halinde İdari İnceleme Yolu
Naturalization başvurusu reddedilen kişi bir göçmenlik memuru huzurunda idari olarak yeniden inceleme talebinde bulunabilir. Bu talebin, kural olarak, ret kararının tebliğinden itibaren 30 takvim günü içinde Form N-336 ile yapılması gerekir; kararın posta yoluyla tebliğ edildiği hallerde ek süre hesabı gündeme gelebilir.
Naturalization için ABD'de fiilen bulunma süresi ne kadardır?
Genel beş yıllık ikamet rejiminde başvuru sahibinin son beş yıl içinde Amerika Birleşik Devletleri'nde en az 30 ay, yani en az 913 gün fiilen bulunmuş olması zorunludur.
Vatandaşlık testinde başarısız olunması halinde süreç nasıl işler?
Testin bir bölümünden geçemeyen adaya 60 ile 90 gün içinde yeniden sınava girme imkanı verilir; iki denemenin sonunda da başarı sağlanamazsa başvuru reddedilebilir.
Vatandaşlık başvurusunun reddine karşı hangi süre içinde başvurulabilir?
Ret kararının tebliğinden itibaren kural olarak 30 takvim günü içinde Form N-336 verilerek yeniden inceleme talep edilebilir; postayla tebligatlarda ek süre söz konusu olabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy