İş sözleşmesinin sona ermesi, çoğu zaman oturum kartının aynı gün geçersiz hale gelmesi anlamına gelmez. Bu ifade her olay için kesin bir kural değildir.
Sonucu etkileyen unsurlar
İşsizlikte sonucu belirleyen unsurlar oturumun türü, kart ve ek sayfadaki sınırlar ile ilgili şehirdeki yabancılar dairesinin uygulamasıdır. Bu üç unsurun bütün eyaletlerde aynı idari sonucu doğurduğu kabul edilmez.
Kartın kendiliğinden sona ermemesi
İş sözleşmesi bitti diye kart kendiliğinden iptal olmaz. Oturumun verilme şartları ortadan kalkmışsa yabancılar dairesi süreyi kısaltabilir veya bazı hâllerde geri alma işlemine gidebilir.
Berlin'de devam ve kısaltma
Kartta ve ek sayfada aksi yazmıyorsa Berlin'de iş kaybından sonra oturum kural olarak geçerli kalmaya devam eder. Çoğu olayda yeni iş bulunması için 12 aya kadar süre verilebildiği açıklanır. Bu süre herkese bağlanmış bir güvence değildir.
İş bulunamaz ve yeni bir oturum türüne başvurulmazsa Berlin'deki yabancılar dairesi oturum süresini kısaltabilir. Kısaltmadan önce yazılı dinleme yapılır ve çoğu durumda cevap için dört hafta verilir. Dört hafta, her işlem için kanunen kesinleşmiş tek süre olarak sunulamaz.
Çalışma amaçlı süreli oturumlar ile İkamet Kanunu'nun 18g maddesindeki AB Mavi Kartı, iş kaybının oturum amacı bakımından sonuç doğurabilmesi nedeniyle daha dikkatli izlenmesi gereken izinlerdir. Berlin'de bu grupta da çoğu hâlde oturum devam eder; iş bulunamazsa sürenin kısaltılması riski vardır. Her işsizliğin amaç kaybı doğurduğu veya kısaltmanın zorunlu olduğu sonucu çıkmaz.
AB Mavi Kartında yeni iş eşikleri
AB Mavi Kartı iki yıldan kısa süredir taşınıyorsa üç ay içinde, iki yıldan uzun süredir taşınıyorsa altı ay içinde yeni iş bulunması beklenir. Süre dolduğunda işsizlik devam ederse kart geri alınabilir ve ülkeden ayrılma sonucu doğabilir. Geri alma, her olayda kendiliğinden gerçekleşen bir iptal değildir.
Yerel makamlar AB Mavi Kartında daha uzun süre tanıyabilir. Buna rağmen üç ve altı aylık eşikler muhafazakâr bir takvim olarak ele alınır.
Mavi Kartın veriliş süresi ve işveren değişikliği
AB Mavi Kartı çoğu durumda iş sözleşmesinin süresi artı üç ay olarak düzenlenir ve toplamda dört yılı aşamaz. Çoğu durum ifadesi, sürenin her başvuruda aynı şekilde kurulduğunu göstermez.
AB Mavi Kartında ilk yıl içinde işveren değişirse bu değişiklik yabancılar dairesine bildirilmelidir. Yeni iş Mavi Kart şartlarını karşılamazsa idare farklı bir statüye yönlendirebilir.
Erken iş sonu, iş arayan bildirimi ve kayıt
Bavyera'da çalışma amaçlı oturumu bulunan kişinin istihdamı erken sona ererse işveren, durumu öğrendiği tarihten itibaren dört hafta içinde yabancılar dairesine bildirir. Bu yükümlülüğün ihlali idari para cezasına konu olabilir. Bildirimin bütün Almanya'daki kapsamı bu açıklamayla genişletilemez.
İş ilişkisinin biteceği biliniyorsa en geç üç ay önce, bu durum kısa süre içinde öğrenildiyse üç gün içinde iş arayan bildirimi yapılır. Bildirimdeki gecikme maddi kayba yol açabilir. Kaybın miktarı veya her olayda kesin olduğu bu çerçevede belirlenmez.
İşsizliğin ilk gününde çevrimiçi veya şahsen işsiz kaydı yapılır. Kayıttaki gecikme, ödemelerin geriye yürütülmesinde güçlüğe yol açabilir.
İşsizlik ödemeleri ve süre dolmadan başvuru
Berlin'de İşsizlik Parası I alınması oturum statüsünü etkilemez. Bürgergeld başvurusu ise oturum belgesinde yazılı koşullara göre oturumun sona ermesine veya sürenin kısaltılmasına yol açabilir. Her başvurunun oturumu kendiliğinden sona erdirdiği sonucu çıkmaz.
Berlin'de oturum bitmeden yeni statü için başvuru yapılırsa fikti etki uygulanır ve idarenin başvuruyu karara bağlaması gerekir. Oturum süresi dolmadan yapılan yeni statü başvurusunda fikti etki çoğu durumda devreye girer; idare karar verene kadar ülkede kalış hukuken korunur. Bu sonuç her başvuru türü için mutlak bir kural değildir.
Fırsat kartı ve kalıcı oturum
Fırsat kartı, İkamet Kanunu'nun 20a maddesi kapsamında başlangıçta en fazla bir yıl verilir ve Almanya'da iş arama amacı taşır.
Kalıcı oturumda veya AB uzun dönem oturumunda iş kaybı tek başına genellikle anlık bir statü kaybı doğurmaz. Uzun süre yurt dışında kalmak ise bundan ayrı bir risk olarak değerlendirilir. Bu riskin süre eşiği ayrıca sabitlenmiş değildir.
İş bitince oturum kartı aynı gün geçersiz olur mu?
Çoğu zaman olmaz. İş sözleşmesinin sona ermesi kartın aynı gün geçersiz olması anlamına gelmez ve kart kendiliğinden iptal olmaz. Verilme şartları kalkmışsa süre kısaltılabilir veya bazı hâllerde geri alma işlemi yapılabilir.
Mavi Kartta yeni iş için hangi süreler beklenir?
Kart iki yıldan kısa süredir taşınıyorsa üç ay, iki yıldan uzun süredir taşınıyorsa altı ay içinde yeni iş bulunması beklenir. Süre sonunda kart geri alınabilir; bu, her olayda kendiliğinden iptal değildir. Yerel makam daha uzun süre tanıyabilir ve bu eşikler muhafazakâr takvim olarak ele alınır.
İşsizlik Parası I oturumu etkiler mi?
Berlin'de İşsizlik Parası I oturum statüsünü etkilemez. Bürgergeld başvurusu ise belgede yazılı koşullara göre sona erme veya süre kısaltması riski doğurabilir.
Süre dolmadan başvuru kalışı korur mu?
Berlin'de oturum bitmeden başvuru yapılırsa fikti etki uygulanır. Çoğu durumda idare karar verene kadar ülkede kalış hukuken korunur; bu her başvuru türü için mutlak sonuç değildir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy