Almanya'ya eş yoluyla aile birleşiminde çoğu dosyada, vize başvurusundan önce en az basit düzeyde Almanca iletişim aranır. Bu beklenti yalnızca kurs tavsiyesi olarak ele alınmaz; Almanya İkamet Yasası içinde vize ve oturum için bir ön koşul olarak düzenlenir. Basit Almanca, Avrupa Ortak Dil Çerçevesi'nin A1 düzeyiyle eşdeğer gösterilir.
Basit Almanca neyi kapsar
Basit Almanca, günlük hayatta kısa ve basit iletişim kurabilmeyi ifade eder. Bu iletişim; temel kalıplarla kendini tanıtmayı, basit sorular sormayı ve cevaplamayı, alışveriş yapmayı ve yön tarifi gibi konularda anlaşmayı kapsar. Aile birleşiminde aranan düzey bu basit Almanca bilgisi olup A1 ile açıklanır.
Vize başvurusunda belge
Dış temsilcilik bilgilendirmeleri, A1 düzeyinin genel kural olarak vize başvurusunda belgelenmesini ister. Bu kapsamda ALTE standartlarına dayanan sınav sağlayıcılarının sertifikaları kabul edilir.
Bazı temsilcilik metinlerinde sertifikanın çok eski olmaması gerektiğine dair uygulama notu bulunur. Bir yılı aşmama örneği bu notlar arasında yer alır. Bu süre her dosyada aynı katılıkta işletilecek genel bir kural değildir.
Mülakatta dilin ortaya konulması
Başvuru sırasındaki mülakatta Almancanın A1 düzeyinin belirgin biçimde üzerinde olduğu anlaşılabiliyorsa, bazı temsilcilik notlarına göre ayrıca sertifika istenmeyebilir. Bu, belgesiz muafiyet değildir; dil bilgisinin mülakatla ispat edilmesi esasına dayanır ve her başvuruda sertifikanın yerini aldığı kabul edilmez.
Şartın aranmayabileceği katılım halleri
Eş Avrupa Birliği vatandaşıysa veya belirli serbest dolaşım statüleri devreye giriyorsa A1 şartı çoğu durumda aranmaz. Serbest dolaşım rejimi, aile birleşimindeki olağan oturum değerlendirmesinden farklı işler. Çoğu durum ifadesi, her dosyada incelemesiz bir muafiyet kurulduğu anlamına gelmez.
Nitelikli iş gücü ve çıkarılmış nitelik kategorilerinde eşin A1 düzeyini ülkeye girişten önce ispat etmesi gerekmeyebilir. Bu halde dil Almanya'da edinilebilir. Örneklenen statüler arasında AB Mavi Kart, ICT kartı, mesleki veya akademik eğitimli çalışan oturumları, belirli üst düzey ve uzman statüler, araştırmacı statüsü ile serbest meslek veya iş kurma statüsü bulunur. Bir kategoride giriş öncesi ispatın gerekmemesi, bütün oturum türlerine kendiliğinden yayılmaz.
Başvurucu üniversite mezunu olup Almanya'da dil ve entegrasyon bakımından olumlu bir istihdam veya uyum öngörüsü varsa A1 şartı aranmayabilir. Sonuç otomatik değildir; somut öngörünün kurulması gerekir.
Sponsor eşin bazı ülke vatandaşlıklarında A1 şartının kural olarak aranmayabileceği örneklenir. Türkiye bağlantılı dosyalarda bu uygulama çoğu kez doğrudan devreye girmez. Hangi vatandaşlıkların kapsama girdiği ayrıca gösterilmeden, vatandaşlık farkının her dosyada dil şartını kaldırdığı söylenemez.
Koruma statüsü ve kalış amacı
İltica hakkı tanınanlar, mülteciler ve tamamlayıcı koruma sahiplerine aile birleşiminde bazı dil şartı istisnaları bulunabilir. Özellikle evliliğin, sponsor Almanya'ya gelmeden önce kurulmuş olması kritik olabilir.
Başvurucunun Almanya'da kalıcı olarak kalma niyetinin bulunmaması halinde de istisna gündeme gelebilir. Bu olasılık, kalıcı kalmama iradesinin belirtilmesiyle kendiliğinden doğmaz ve uygulamada dar yorumlanabilir.
Öğrenmenin beklenememesi
Hardship muafiyeti, ülkeye girişten önce Almanca öğrenmeye yönelik çabanın somut olayın özel koşulları yüzünden mümkün olmadığı veya makul ölçüde beklenemediği hallerde gündeme gelebilir.
En az bir yıl boyunca ciddi çabaya rağmen A1 sertifikası alınamamışsa istisna değerlendirmesi yapılabilir. Ciddi çaba, kurs katılımı ve sınav denemeleriyle ortaya konulabilir. Bu eşik, sertifikanın kabul edileceği veya dil şartının kendiliğinden kalkacağı bir garanti değildir.
Hardship değerlendirmesinin kabul edildiği çoğu senaryoda, başvurucunun Almancayı Almanya'ya girişten sonra öğrenmesi ve bunu oturum sürecinde tamamlaması beklenir. Bu beklenti, her hardship dosyası için aynı zorunlu sonuca dönüştürülmez.
Hastalık veya engel
Başvurucunun bedensel, zihinsel veya ruhsal hastalık ya da engel nedeniyle A1 düzeyini edinemeyeceği hallerde dil şartının görmezden gelinebileceği yaklaşımı tanınır. Belirleyici olan herhangi bir sağlık sorununun varlığı değil, bu durumun A1 düzeyinin edinilmesini engellemesidir.
Lehe koşulların ispatı
Başvurucunun lehine olan koşulların ileri sürülmesi ve ispatında iş birliği yükümlülüğü vardır. İş birliği yapılmazsa başvurunun reddedilmesi olağan sonuç olarak vurgulanır. İş birliği, istisnanın ayrıca incelenmeden kabul edileceği anlamına gelmez.
Konsolosluk içi yeniden inceleme
Konsolosluk içi yeniden inceleme olan remonstrasyon yolu, 1 Temmuz 2025 itibarıyla dünya çapında kaldırılmıştır. Bu değişiklik, dil şartının kendisini veya vize başvurusunda aranan koşulları ortadan kaldırmaz.
Remonstrasyonun kaldırılmasından sonra dosyayı güçlendirerek yeni başvuru veya başvurunun niteliğine göre yargı yolu seçenekleri gündeme gelebilir. Hangi başvuruda hangi yolun açık olduğu, her dosyada aynı biçimde belirlenmiş değildir.
Sık sorulan sorular
Eş birleşiminde hangi Almanca düzeyi aranır?
Çoğu dosyada vize başvurusundan önce en az basit düzeyde Almanca aranır ve bu düzey A1 ile eşdeğer gösterilir. Basit düzey, günlük hayatta kısa ve basit iletişim kurabilmeyi kapsar.
A1 belgesi ne zaman istenir?
A1 düzeyinin genel kural olarak vize başvurusunda belgelenmesi istenir ve ALTE standartlarına dayanan sınav sertifikaları kabul edilir. Bazı notlarda sertifikanın çok eski olmaması, örneğin bir yılı aşmaması da aranabilir; bu her dosyada aynı katılıkta uygulanmaz.
Sertifika olmadan mülakat yeterli olur mu?
Her başvuruda olmaz. Mülakatta Almancanın A1'in belirgin biçimde üzerinde olduğu anlaşılırsa bazı temsilcilik notlarına göre ayrıca sertifika istenmeyebilir. Bu, belgesiz muafiyet değil mülakatla ispattır.
AB vatandaşı eşe katılırken A1 istenir mi?
Eş AB vatandaşıysa veya belirli serbest dolaşım statüleri uygulanıyorsa A1 şartı çoğu durumda aranmaz. Bu, her dosyada incelemesiz muafiyet anlamına gelmez.
Nitelikli çalışanın eşi dili ne zaman öğrenebilir?
Nitelikli iş gücü ve çıkarılmış nitelik kategorilerinde A1'in ülkeye girişten önce ispatı gerekmeyebilir ve dil Almanya'da edinilebilir. AB Mavi Kart ve ICT kartı bu kolaylığın örnekleri arasındadır.
Üniversite mezununda şart aranmayabilir mi?
Başvurucu üniversite mezunu olup Almanya'da olumlu istihdam veya uyum öngörüsü varsa A1 şartı aranmayabilir. Bu sonuç otomatik değildir.
Türkiye bağlantılı dosyada vatandaşlık istisnası doğrudan uygulanır mı?
Sponsor eşin bazı ülke vatandaşlıklarında A1 şartı kural olarak aranmayabilir. Türkiye bağlantılı dosyalarda bu uygulama çoğu kez doğrudan devreye girmez.
Koruma sahibi eşte evlilik zamanı neden önemlidir?
İltica hakkı tanınanlar, mülteciler ve tamamlayıcı koruma sahiplerine katılımda bazı dil istisnaları bulunabilir. Evliliğin sponsor Almanya'ya gelmeden önce kurulmuş olması kritik olabilir.
Kalıcı kalma niyeti yoksa şart aranmayabilir mi?
Almanya'da kalıcı kalma niyeti bulunmaması istisnayı gündeme getirebilir. Bu olasılık dar yorumlanabilir ve kendiliğinden muafiyet doğurmaz.
Bir yıl kursa rağmen sertifika alınamazsa ne olur?
Şart kendiliğinden kalkmaz. En az bir yıl süren ciddi çaba, kurs katılımı ve sınav denemelerine rağmen A1 sertifikası alınamamışsa istisna değerlendirmesi yapılabilir.
Muafiyet kabul edilirse dil tamamen ortadan kalkar mı?
Hayır. Hardship değerlendirmesinin kabul edildiği çoğu senaryoda Almancanın Almanya'ya girişten sonra öğrenilmesi ve oturum sürecinde tamamlanması beklenir.
Hastalık dil şartını nasıl etkiler?
Bedensel, zihinsel veya ruhsal hastalık ya da engel A1 düzeyinin edinilmesini engelliyorsa dil şartının görmezden gelinebileceği yaklaşımı tanınır. Her sağlık sorunu bu sonucu doğurmaz.
İstisna için belge sunulmazsa ne olabilir?
Lehe koşulların ileri sürülmesi ve ispatında iş birliği yükümlülüğü vardır. İş birliği yapılmazsa başvurunun reddedilmesi olağan sonuç olarak vurgulanır.
Retten sonra konsolosluk içi inceleme var mı?
Remonstrasyon yolu 1 Temmuz 2025 itibarıyla dünya çapında kaldırılmıştır. Bundan sonra dosyayı güçlendirerek yeni başvuru veya başvurunun niteliğine göre yargı yolu gündeme gelebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy