Bir Alman vatandaşıyla evli olan yabancı uyruklu kişiler, belirli koşulların sağlanması halinde Alman vatandaşlığına başvurabilir. Bu başvurunun olumlu sonuçlanması yalnızca evliliğin takvimsel süresiyle değil; yetkili makamların evliliğin gerçek anlamda yaşanıp yaşanmadığını, başvuranın kendi geçimini sağlayıp sağlayamadığını ve ülkenin anayasal değerleriyle bağdaşmayan tutum taşıyıp taşımadığını değerlendirmesiyle de doğrudan bağlantılıdır.
Fiili Aile Birliği Koşulu
Vatandaşlık makamı başvuruyu incelerken evliliğin ne kadar süredir kayıtlı olduğunun ötesine geçer; evliliğin fiili bir aile birliği olarak sürdürülüp sürdürülmediğini de değerlendirir. Bu yaklaşım, başvuranın salt resmi evlilik kaydına sahip olmasının yetmeyebileceğini ortaya koymaktadır.
Geçim Güvencesi Şartı
Staatsangehörigkeitsgesetz (StAG) Madde 10, fıkra 1 kapsamında kural olarak başvuranın, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini SGB II veya SGB XII kapsamındaki sosyal yardımlara başvurmadan karşılayabilmesi gerekir. Kanunda bu genel kurala ilişkin istisnalar öngörülmüş olmakla birlikte söz konusu istisnaların kapsamı, örneğin kişinin bizzat neden olmadığı sosyal yardım kullanımı gibi durumlar, ilgili kanun hükümlerinden ayrıca değerlendirilmesi gereken bir alan olarak kalmaktadır.
Uyumla Bağdaşmayan Tutum ve Davranışlar
Vatandaşlık sürecinde başvuranın Almanya'nın anayasal düzenine ve temel değerlerine bağlılığı da değerlendirmeye alınır. Antisemitizm, ırkçılık ve insan onuruna yönelik nefret temelli fiiller vatandaşlıkla bağdaşmaz kabul edilmektedir. Bu nitelikteki tutumların tespiti başvurunun olumsuz sonuçlanmasına yol açabilir.
Vatandaşlık Sınavı (Einbürgerungstest)
Başvuru sürecinin bir parçası olarak Einbürgerungstest adıyla bilinen vatandaşlık sınavına girilmesi gerekmektedir. Sınav 33 sorudan oluşmakta, 60 dakika sürmekte ve başarılı sayılabilmek için en az 17 sorunun doğru yanıtlanması aranmaktadır. Bu bilgiler Federal Göç ve Mülteci Dairesi (BAMF) tarafından kamuoyuyla paylaşılmış olup test formatı zaman içinde değişebilecek niteliktedir. Belirli yaş, engellilik veya sağlık durumlarına dayalı muafiyet koşulları da uygulamada yer almakla birlikte bu koşulların ayrıntıları mevcut verilerle kapsamlı biçimde ele alınamamaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Vatandaşlık başvurusunda evliliğin resmi olması yeterli midir?
Hayır. Vatandaşlık makamı yalnızca evlilik cüzdanına bakmaz; evliliğin fiili bir aile birliği olarak yaşanıp yaşanmadığını da değerlendirir. Kağıt üzerinde devam eden ancak gerçekte birliktelik taşımayan evliliklerin bu değerlendirmede güçlükle karşılaşabileceği uygulamada gözlemlenmektedir.
Sosyal yardım alıyorsam vatandaşlık başvurusu yapabilir miyim?
Genel kural olarak SGB II veya SGB XII kapsamındaki sosyal yardımlardan yararlanan kişilerin vatandaşlık başvurusu yapması mümkün değildir. StAG Madde 10, fıkra 1 bu şartı düzenlemekte olup kanunda istisna durumları da öngörülmüştür. Kişinin bizzat neden olmadığı sosyal yardım kullanımının bu istisnalar kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, ilgili kanun hükümlerine göre belirlenmektedir.
Vatandaşlık sınavı nasıl bir yapıya sahiptir?
Einbürgerungstest 33 sorudan oluşmakta olup 60 dakika içinde en az 17 soruya doğru yanıt verilmesi gerekmektedir. BAMF tarafından kamuoyuyla paylaşılan bu bilgiler güncellik açısından değişime açık olduğundan sınav koşullarının BAMF'ın yayımladığı güncel bildirimlerden izlenmesi yerinde olacaktır.
Nefret söylemi veya ayrımcılık içeren davranışlar vatandaşlığı engeller mi?
Evet. Antisemitizm, ırkçılık ve insan onuruna yönelik nefret temelli fiiller vatandaşlıkla bağdaşmaz kabul edilmektedir. Bu tür davranışların tespiti başvurunun reddedilmesine yol açabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy