Adli sicil bilgileri, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 2 uyarınca Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğündeki Merkezî Adlî Sicilde tutulmaktadır. Türk mahkemeleri veya yabancı ülke mahkemeleri tarafından verilip Türk hukukuna göre tanınan kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bu sicile işlenir. Söz konusu kayıtlar, hem Türk vatandaşlarını hem de Türkiye'de suç işlemiş olan yabancıları kapsamaktadır.
Adli Sicil Bilgilerini Talep Edebilecek Kişi ve Merciler
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 7 uyarınca adli sicil bilgileri, kullanılış amacı belirtilmek kaydıyla ilgili kişiye veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla vekiline verilebilir. Ayrıca kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına da kullanılış amacı belirtilmek suretiyle bu bilgiler verilebilmektedir.
5352 sayılı ADLİ SİCİL KANUNU m. 7Kaynağı aç
suretiyle;
a) İlgili kişiye veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla
vekiline,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarına,
Verilebilir.
(2) Yabancı devletler tarafından istenilen adlî sicil bilgileri
mütekabiliyet esasına göre verilir.
Adlî sicil bilgilerini verebilecek merciler
Adli sicil belgesinin vekil aracılığıyla talep edilmesi durumunda, vekâletnamede adli sicil belgesini talep etme ve alma yetkisinin açıkça belirtilmiş olması zorunludur. Bu özel yetkinin bulunmaması durumunda kişisel verilerin korunması gereği adli sicil belgeleri verilememektedir.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 7/2 uyarınca, yabancı devletler tarafından istenilen adli sicil bilgileri mütekabiliyet esasına dayanılarak verilir.
Bir kimse yakınına ait adli sicil veya arşiv belgesini hiçbir suretle talep edemez; bu belgeler ilgili kişi üzerinde belirli bir haktan yoksun bırakmak veya hukuka aykırı durumlarda kullanılmak üzere temin edilemez. Kimliğini ispat etmeksizin bir başkasının adli sicil kaydını almaya çalışmak ise kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi suçunu oluşturabilmektedir.
Adli Sicil Kaydı Başvuru Kanalları ve Sınırları
Adli sicil kayıtları kaymakamlıklardan talep edilebilir. Bununla birlikte valiliklerden adli sicil kaydının alınması mümkün değildir.
Adli sicil kaydı başvurusunun bizzat dilekçe ile yapılması gerekmektedir. Bu zorunluluk nedeniyle internet üzerinden e-posta yoluyla veya Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yapılan adli sicil kaydı talepleri reddedilmektedir.
Elektronik ortamda e-Devlet platformu üzerinden gerçekleştirilen başvurular çoğu durumda dakikalar içinde sonuçlanmaktadır. Bu şekilde üretilen belgeler, üzerinde bulunan barkodlu doğrulama özelliği sayesinde resmi geçerliliğe sahiptir.
Çift Sorgulu Adli Sicil Kaydı
Adli sicil arşiv kaydının adli sicil kaydı ile birlikte yer aldığı belge çift sorgulu adli sicil kaydı olarak adlandırılmaktadır. Dijital ortamda e-Devlet kapısı üzerinden işlem yapılırken resmi kurum sekmesi tercih edildiğinde, adli sicil belgesi adli sicil arşiv kaydı ile birlikte otomatik biçimde düzenlenir.
Yabancıların ve Yurt Dışında Yaşayanların Başvurusu
Türkiye'de ikametgâhı bulunan ve 99 sayısı ile başlayan yabancı kimlik numarasına sahip yabancı vatandaşlar, e-Devlet sistemi üzerinden veya adliyelerden adli sicil kaydı ve adli sicil arşiv kaydı sorgulaması yapabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye'de ikamet etmekte olan veya geçmişte ikamet etmiş yabancılar, bulundukları yer konsolosluğuna müracaat edebilir. İlgililer, dilekçeyi imzalayıp nüfus cüzdanı suretleri ve tercih ettikleri yabancı dili belirterek başvuruda bulunduklarında adli sicil kayıtları İngilizce, Almanca veya Fransızca olmak üzere 3 farklı dilde hazırlanabilmektedir.
e-Apostil Tasdiki ve Küçüklerin Sicil Kayıtları
Apostil işlemlerinin dijital ortama aktarılmasıyla birlikte, Adalet Bakanlığı düzenlemeleri doğrultusunda e-Devlet kapısı ve ilgili resmi e-Apostil sistemi üzerinden adli sicil belgeleri e-Apostil tasdikli olarak temin edilebilmektedir.
18 yaşından küçük kişilere ilişkin adli sicil kayıtları ve adli sicil arşiv kayıtları üçüncü kişilerin başvurularına kapalıdır. Bu kayıtlar yalnızca yürütülen soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde değerlendirilmek üzere mahkemeler, hâkimlikler ve Cumhuriyet savcılıkları tarafından talep edilebilir.
Adli sicil kaydı kaymakamlıktan alınabilir mi?
Adli sicil kayıtları kaymakamlıklardan talep edilebilir; ancak valiliklerden bu belgenin alınması mümkün değildir.
Valilikten sabıka kaydı temin edilebilir mi?
Valiliklerden adli sicil kaydının alınması mümkün değildir.
E-posta veya bilgi edinme başvurusuyla sicil belgesi alınabilir mi?
Başvurunun bizzat dilekçe ile yapılması arandığından e-posta yoluyla ya da Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yapılan talepler kabul edilmeyerek reddedilir.
Vekil müvekkili adına adli sicil kaydı alabilir mi?
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu uyarınca vekâletnamede adli sicil belgesini talep etme ve alma yetkisi açıkça düzenlenmişse vekil bu belgeyi müvekkili adına talep edebilir.
Bir kimse yakınının veya başkasının adli sicil kaydını alabilir mi?
Bir kimse yakınının adli sicil belgesini hiçbir suretle talep edemez; bu belge kişiyi haktan yoksun bırakmak ya da hukuka aykırı durumlarda kullanılmak üzere temin edilemez. Kimliğini ispat etmeden başkasının kaydını almaya çalışmak suç teşkil edebilir.
Çift sorgulu adli sicil kaydı nasıl düzenlenir?
e-Devlet sistemi üzerinden başvuru yapılırken resmi kurum seçeneği işaretlendiğinde sistem adli sicil kaydını arşiv kaydıyla birlikte otomatik olarak çift sorgulu biçimde oluşturur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy