Amerika Birleşik Devletleri Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası (INA) çerçevesinde düzenlenen Green Card, yabancılara ülkede daimi ikamet izni sağlayan yasal belgedir.
Aile Temelli Göçmenlik Başvuruları ve Kota Düzenlemeleri
Belirli aile bireylerinin göçmenlik müracaatları INA §201(b) ve INA §203(a) hükümleri uyarınca düzenlenmektedir. Yakın akrabalar (Immediate Relatives) grubu vize kotasına tabi değildir ve bu grupta vize sırası bekleme süresi bulunmaz. Bu kategorideki çocukların yaş sınırına ilişkin olarak 21 yaş altı ve 21 yaş üstü ölçütleri yer almaktadır.
Akraba tercih kategorileri (Family Preference) ise INA §203(a) uyarınca yıllık vize kotası ile sınırlıdır ve başvuru sırası numarasına (priority date) göre işlem görür. Kardeş gibi akrabalıklar üzerinden yapılan başvurularda kota sınırlaması sebebiyle bekleme süreleri 10 yılı bulabilmektedir.
ABD vatandaşı ile evlenen yabancılar yakın akraba kapsamında başvuru hakkına sahiptir. Evliliğin gerçekliği (bona fide marriage) USCIS tarafından detaylı şekilde incelenir. Sahte evlilik şüphesi cezai yaptırımlar doğurabilir.
İş, Meslek ve Yatırım Temelli Green Card Yolları
İstihdama dayalı göçmenlik vizeleri INA §203(b) çerçevesinde beş kategoriye ayrılmıştır. EB-1 olağanüstü yetenekli kişileri, profesörleri ve yöneticileri; EB-2 ileri derecede eğitimli bireyleri ve özel becerilere sahip profesyonelleri; EB-3 vasıflı işçileri, teknisyenleri ve üniversite mezunlarını; EB-4 dini görevlileri, devlet görevlilerini ve mültecileri; EB-5 ise yatırımcıları kapsamaktadır. İstihdam temelli EB kategorilerinin çoğunda işveren sponsorluğu ile çalışma izni (PERM) sertifikası zorunludur.
EB-5 yatırımcı programında en az 800.000 Amerikan Doları ya da 800.000 ile 1.050.000 Amerikan Doları aralığında yatırım şartı aranmakta; yatırım yapılan projede 10 kişilik istihdam oluşturulması koşuluyla yatırımcıya ve ailesine Green Card verilmektedir.
ABD Ordusu bünyesinde görev yapan yabancılar ile ABD devletine özel katkı sağlayan kişiler de özel kategoriler kapsamında Green Card başvurusunda bulunabilmektedir.
Çeşitlilik Vizesi Çekilişi ve İnsani İkamet Statüleri
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yürütülen Diversity Visa Programı kapsamında çekilişle her yıl 50.000 veya yaklaşık 55.000 kişiye daimi ikamet hakkı tanınmaktadır. Başvuru sahibinin uygun ülkelerde doğmuş olması, en az lise mezunu bulunması veya son 5 yılda 2 yıl nitelikli işte çalışmış olması gerekir. Başvuru ücretsizdir; sahte siteler ve dolandırıcılıklar süreçte karşılaşılan riskler arasındadır. Kazananların ABD'ye göç etmeden önce Ankara ABD Büyükelçiliği'nde mülakata girmesi zorunludur.
Sığınma başvurusu kabul edilen veya mülteci olarak kabul edilen yabancılar, kabul edilmelerinin üzerinden 1 yıl geçtikten sonra Green Card başvurusu yapabilmektedir.
Başvuru Dilekçeleri, Formlar ve Konsolosluk Süreci
Sponsorluk gerektiren başvurularda ilk işlem dilekçenin USCIS birimine sunulmasıdır. Aile üyeleri için Form I-130, işveren sponsorluğu için Form I-140, EB-5 yatırımcıları için Form I-526 doldurulmaktadır. Başvuru süreçlerinde avukat ile temsil hukuken bir zorunluluk teşkil etmez.
ABD içinde yasal statüde ikamet eden başvuru sahipleri statü değişikliği (Adjustment of Status) işlemlerini Form I-485 ile gerçekleştirir. ABD dışından yürütülen konsolosluk işlemlerinde ise DS-260 formu doldurulmakta, süreç National Visa Center (NVC) idaresinde yürütülerek yetkili konsolosluk görüşmesiyle sürdürülmektedir.
Konsolosluk mülakatı Ankara ABD Büyükelçiliği veya İstanbul Konsolosluğu'nda yürütülmektedir. Mülakatta İngilizce bilmek zorunlu olmayıp görüşme sırasında tercüman talep edilmesi mümkündür.
Başvuru dosyasında sponsorun mali beyanı (Form I-864), adli sicil kaydı ve yetkili hekimden alınan Form I-693 sağlık muayenesi raporu yer alır. Göçmen vizesi onaylandığında daimi ikamet statüsü (Permanent Resident) ABD'ye ilk girişte kazanılmakta ve Green Card ilgilinin adresine posta yoluyla ulaştırılmaktadır.
Başvurunun Reddi Sebepleri ve İdari-Yargısal İtiraz Yolları
Ağır suç geçmişi bulunan yabancıların başvuruları reddedilebilir ve ABD'de kamu güvenliğini tehdit eden kişilere daimi oturum verilmez. Ayrıca yetkili hekimlerden alınan raporda bulaşıcı hastalık tespiti veya aşı eksiklikleri bulunması da ret sebebi olabilmektedir.
USCIS tarafından verilen ret kararlarına karşı idari inceleme (Administrative Review) yoluna başvurulabilir; idari yollar tüketildikten sonra federal mahkemeye başvurulması mümkündür. Sağlık, mali durum veya geçmiş suç kayıtları gibi engeller için ise affedici istisna (waiver) başvuruları yapılabilir.
Daimi İkamet Sahibinin Yükümlülükleri ve Kart İptali Halleri
Green Card sahiplerinin seçimlerde oy kullanma hakkı bulunmamakta ve belirli kamu görevlerine girmelerine izin verilmemektedir. Ağır suç işlenmesi halinde daimi ikamet izni iptal edilebilir.
Green Card sahipleri vergi mukimi (tax resident) sayılmakta ve dünya genelindeki gelirlerini beyan ederek vergilendirmekle yükümlü tutulmaktadır. Bunun yanı sıra 1 yıldan uzun süre ABD dışında kalınmaması, adres değişikliklerinin Form AR-11 ile bildirilmesi, adli suçtan kaçınılması ve 18-25 yaş arasındaki erkekler için Selective Service kaydı yapılması kanuni yükümlülüklerdendir.
Green Card süresiz bir hak niteliği taşımakla birlikte belirli koşullarda iptal tehlikesiyle karşılaşabilir. Bir yıldan uzun süre yurt dışında kalınması, suç işlenmesi, sahte belge sunulması veya göçmenlik sahtekarlığı yapılması kartın iptali yönünden risk oluşturan durumlardır.
Fiziki Green Card süresi 10 yıldır ve yenileme Form I-90 ile yapılır. İki yıllık koşullu Green Card için ise koşulların kaldırılması Form I-751 ile talep edilir.
ABD Vatandaşlığına Geçiş Şartları ve Türk Vatandaşlığı
Green Card hamilleri, 5 yıllık yasal ikamet (evlilik yoluyla gelenler için 3 yıl) ve bu sürenin en az 30 ayında (üç yıllık ikamette 18 ay) ABD sınırlarında fiziki olarak bulunma koşuluyla Form N-400 üzerinden vatandaşlığa başvurabilir. Başvuru sahibinin İngilizce ve ABD tarihi sınavını geçmesi ve iyi ahlak sahibi olması şarttır.
Türk vatandaşlarının ABD vatandaşlığına geçmesi durumunda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı sona ermemektedir. Ancak ilgililerin Türkiye mevzuatından doğan askerlik ve vergi gibi yasal yükümlülükleri varlığını sürdürmektedir.
Green Card çekilişi başvurusu için yabancı dil veya eğitim şartı var mıdır?
Çekilişe katılım için yabancı dil zorunluluğu bulunmamakta; başvuru sahibinin en az lise mezunu olması veya son beş yıl içinde iki yıl nitelikli işte çalışmış olması yeterli sayılmaktadır.
Konsolosluk mülakatında İngilizce konuşmak zorunlu mudur?
Görüşmede İngilizce bilmek yasal bir zorunluluk değildir; mülakat sürecinde tercüman talep etme hakkı bulunmaktadır.
Green Card sahibi ABD dışında en fazla ne kadar süre kalabilir?
Daimi ikamet statüsünü korumak adına bir yıldan uzun süre aralıksız ABD dışında kalınmaması gerekir; bir yılı aşan yurt dışı kalışları kartın iptali bakımından risk teşkil eder.
Green Card sahibi ABD vatandaşlığına nasıl başvurabilir?
Beş yıllık yasal ikamet ve otuz aylık fiili ikamet (evlilik halinde üç yıl ikamet ve on sekiz ay fiili ikamet) şartları ile dil, tarih ve iyi ahlak koşullarının sağlanmasının ardından Form N-400 ile başvuru yapılabilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy