Hukuki Dayanak ve Başvuru Prosedürü
Testo Unico Immigrazione (TUI) m. 28 ve m. 29 hükümleri yabancıların aile birliğini koruma ve yeniden kurma hakkını güvenceye alır. Aile birleşimi süreci birbirini izleyen üç ana idari evreden oluşur: İtalya'daki başvuru sahibinin yetkili Sportello Unico per l’Immigrazione biriminden nulla osta alması, aile ferdinin bulunduğu ülkedeki İtalyan konsolosluğu veya büyükelçiliğine vize başvurusunda bulunması ve İtalya'ya girişin akabinde aile sebepli oturum izni (permesso di soggiorno per motivi familiari) için başvurulmasıdır.
Sponsor İçin İkamet ve Gelir Yeterliliği
9 Aralık 2024 tarihli düzenleme çerçevesinde, aile birleşimi hakkı veren oturum iznine sahip yabancının kural olarak İtalya'da en az iki yıl yasal ve kesintisiz ikamet etmiş olması aranmaktadır. Bununla birlikte ICT çalışanları ile AB Mavi Kart sahipleri gibi özel statüler bu genel kuraldan farklı değerlendirilebilmektedir.
Mali yeterliliğin saptanmasında temel ölçü yıllık sosyal yardım (assegno sociale) tutarıdır. Başvuru sahibinin yıllık sosyal yardım tutarından az olmamak üzere, birleşimi istenen her bir aile ferdi için bu tutarın yarısı oranında artırılan bir gelire sahip olması aranır. İki veya daha fazla 14 yaş altı çocuk bulunması halinde ise gelir yeterliliği bakımından özel bir hesaplama uygulanabilmektedir.
Kapsamdaki Aile Bireyleri ve Özel Koşullar
Testo Unico Immigrazione m. 29 uyarınca aile birleşimi yapılabilecek fertler kanunda sayılmıştır. Yasal evlilik bağı süren ve reşit olan eş ile reşit olmayan tüm çocuklar kapsam dahilindedir; çocukların nikah içi veya nikah dışı doğması, eşe ait bulunması, evlat edinilmiş olması veya vesayet ile koruma altında bulunması hakkın kullanımını engellemez. Bununla birlikte ciddi sağlık engelleri sebebiyle kendi gereksinimlerini karşılayamayan ve bakıma muhtaç olan ergin çocuklar ile öngörülen koşulları karşılayan bakıma muhtaç anne ve babalar için de talepte bulunulabilir.
Özellikle 65 yaşın üzerindeki anne ve babalar yönünden yapılacak başvurularda, menşe ülkede yerleşik diğer çocukların ağır sağlık gerekçeleriyle ebeveynin bakımını temin edememesi koşulu gündeme gelebilir. Bunun yanı sıra söz konusu yaştaki ebeveynler bakımından özel sağlık sigortası temini veya İtalya ulusal sağlık sistemiyle ilişkili yükümlülükler de aranabilmektedir.
Konut Şartı ve İdari İnceleme Süreleri
Konut uygunluğunun denetiminde 5 Temmuz 1975 tarihli Sağlık Bakanlığı kararnamesinde belirtilen asgari tavan yüksekliği, hijyen ve sağlık standartları temel alınır. Başvurunun idari mercilerce karara bağlanmasına dair süreçte, yetkili idarenin nulla osta belgesini düzenleme süresi önceki 90 günlük süreden 150 güne çıkarılmıştır.
Giriş Sonrası İşlemler, İznin Süresi ve Tanınan Haklar
Aile birleşimi vizesiyle İtalya'ya ilk kez gelen yabancının, ülkeye girişinin ardından oturum izni başvurusunda bulunması gerekir; bu başvuru süresi sekiz iş günü veya sekiz gün olarak öngörülmektedir. Düzenlenecek aile sebepli oturum izninin geçerlilik süresinin ise sponsorun iznine bağlı olarak tespit edilip onunla yenilenmesi kuralının yanında, iznin ilk aşamada iki yıl süreyle verilebileceği yönünde değerlendirmeler de mevcuttur.
Aile sebepli oturum izni, sahibine sosyal hizmetlere erişim, mesleki eğitim ve genel eğitim kurslarına kayıt hakkı ile bağımlı veya serbest meslek icra ederek çalışma yetkisi sağlar. Sponsorun ölümü, boşanma ya da hukuki ayrılık durumlarında oturum hakkı kendiliğinden sona ermez; aranan yasal şartların mevcudiyeti durumunda çalışma, serbest meslek, eğitim veya iş arama oturumuna dönüştürülebilir. Bu dönüşüm kendiliğinden işlemeyip ilgilinin resmi başvuruda bulunması zorunludur.
Uzun Süreli Oturuma Geçiş ve Yargı Yolu
Aile birleşimi sonrasındaki ikamet sürecinde, en az beş yıllık geçerli oturum izninin ve yıllık sosyal yardım tutarından az olmayan gelirin bulunması halinde uzun süreli AB oturum iznine başvurulabilmesi ihtimal dahilindedir. İdari süreçte başvurunun reddedilmesi durumunda ise kararın ilgilisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili Bölge İdare Mahkemesi (Tribunale Amministrativo Regionale – TAR) nezdinde itiraz davası açılabilir.
İtalya'da aile birleşimi için nulla osta süresi ne kadardır?
Yetkili Sportello Unico per l’Immigrazione biriminin aile birleşimi başvurularında nulla osta düzenleme süresi 150 gündür.
Aile birleşimi vizesiyle İtalya'ya girişte oturum başvurusu kaç gün içinde yapılır?
İtalya'ya ilk kez gelen yabancının ülkeye giriş tarihinden itibaren sekiz iş günü veya sekiz gün içinde yetkili makamlara oturum izni başvurusunu iletmesi aranmaktadır.
Aile sebepli oturum izni sahipleri İtalya'da çalışabilir mi?
Aile sebepli oturum izni hamiline bağımlı veya serbest meslek kapsamında çalışma hakkı tanır; ayrıca sosyal hizmetlere ve eğitim programlarına erişim yetkisi verir.
Aile birleşimi başvurusunun reddine karşı itiraz süresi nedir?
Ret kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde yetkili Bölge İdare Mahkemesi (TAR) nezdinde dava açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy