Yatırımcı Vizesinin Yasal Dayanağı ve Kota Muafiyeti
Yabancı yatırımcıların İtalya'ya kabulü ve ikamet hakları, 11 Aralık 2016 tarihli ve 232 sayılı Kanun ile İtalyan Göç Kanunu'nun 26-bis maddesine eklenen yasal çerçeveye dayanmaktadır. Bu kapsamda şartları sağlayan başvuru sahiplerine ilk aşamada iki yıl süreli vize tahsis edilmektedir.
Yatırımcı vizesi uygulaması, İtalya'nın yıllık yabancı işçi kotalarından muaf tutulmuştur. Dolayısıyla olağan çalışma vizelerinde beklenen Decreto Flussi kota açılış dönemleri bu vize türü için geçerli değildir. Müracaatlar, İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanlığı bünyesindeki Investor Visa for Italy Komitesi tarafından merkezi ve çevrim içi ortamda incelenmektedir.
Yatırım Türleri ve Yenilikçi Girişim Şartı
İtalya'da 250.000 Euro tutarındaki asgari yatırım eşiği, ticaret sicilinin özel bölümüne tescil edilmiş yenilikçi girişim (startup innovativa) niteliğindeki şirketlere sermaye aktarımı yapılması halinde geçerlilik kazanır. Normal statüdeki bir İtalyan sermaye şirketine yatırım yapılması durumunda aranan asgari sınır 500.000 Euro düzeyindedir. Yasal sistemde ayrıca 2 milyon Euro değerinde İtalyan devlet tahvili alımı veya kamu yararı güden projelere en az 1 milyon Euro bağış yapılması alternatifleri bulunmaktadır.
250.000 Euro tutarındaki yatırımın şirketin paylarının veya hisselerinin iktisabı suretiyle gerçekleştirilmesi beklenir. Hedef şirkete salt borç kullandırılması, danışmanlık hizmeti temini veya şirketten ürün alınması yatırımcı vizesi yönünden yeterli görülmeyebilir.
193/2024 sayılı Kanun ile yenilikçi girişimlere dair mevzuatta çeşitli düzenlemeler yürürlüğe konulmuştur. Bu sebeple sicilde kayıtlı görünen bir şirketin güncel hukuki durumunun başvuru aşamasına geçilmeden teyit edilmesi gerekmektedir.
Yatırım için belirlenen asgari meblağın farklı işletmelere veya değişik yatırım kategorilerine paylaştırılması kural olarak kabul edilmemektedir. Örneğin 250.000 Euro tutarındaki sermaye payının iki ayrı yenilikçi girişime bölünmesi mümkün olmayıp tutarın tamamının tek bir uygun hedefe yönlendirilmesi şarttır.
Taşınmaz Edinimi Yasağı ve Fonların Nitelikleri
İtalya yatırımcı vizesi kapsamında taşınmaz edinimine dayalı bir ikamet yolu düzenlenmemiştir. İtalya sınırlarında konut, villa, ticari gayrimenkul veya arsa satın alınması, ödenen meblağ 250.000 Euro ya da 500.000 Euro sınırının üzerinde olsa dahi yatırımcı vizesi hakkı oluşturmaz.
Yatırımın vize müracaatı öncesinde fiilen gerçekleştirilmemiş olması aranır. Başvuru tarihinden önce tamamen veya kısmen tamamlanmış yatırımlar kural olarak yatırımcı vizesi kapsamında uygun görülmez. Başvurucu ilk adımda mali kaynağın mevcudiyetini ispatlayarak yatırımı gerçekleştireceğini taahhüt eder; yatırımın fiilen tamamlanması ülkeye girişten sonraya bırakılır.
Yatırımda kullanılacak kaynakların başvuru sahibine ait bulunması, serbestçe kullanılabilir olması, İtalya'ya transfer edilebilirliği ve yasal kaynaklı olması aranmaktadır. Banka hesabındaki paranın mevcudiyeti ise başvuru tarihinden önceki 30 gün içinde düzenlenmiş ve son üç aylık hareketleri gösteren hesap dökümüyle belgelenir. Bu dökümde hesap sahibinin adı, hesap numarası, bankanın kimlik bilgileri ve kullanılabilir tutarın yer alması gerekir.
Henüz nakde dönüştürülmemiş gayrimenkuller, şirket hisseleri veya satış vaadi sözleşmeleri, gereken likit kaynağın doğrudan ispatı sayılmayabilir. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin mevcudiyeti de likidite şartının sağlanmasında tek başına yeterli kabul edilmeyebilir.
Nulla Osta Başvurusu ve Vize Süreci
Başvuru sahiplerinden, 18 yaşını doldurduktan sonra son 10 yıllık dönemde 12 aydan fazla kesintisiz ikamet ettikleri tüm ülkelerden adli sicil kayıtları ve süregelen ceza yargılamalarına ilişkin belgeler istenebilir. Bu belgelerin yetkili kurumlarca hazırlanması, apostil veya gerekli tasdiklerinin tamamlanması, İtalyanca yahut İngilizce düzenlenmemişse onaylı tercümelerinin eklenmesi gerekmektedir.
Yatırım yapılacak kuruluşun borsada işlem görmeyen bir şirket olması durumunda, şirketin yetkili temsilcisince imzalanmış yatırımı kabul beyanının ibraz edilmesi gerekmektedir.
Nulla Osta incelemesi esnasında dosyasında eksik veya tamamlanabilir belge tespit edilen kişilere 30 günlük ek mühlet tanınabilir. Eksikliklerin giderilerek sunulmasından itibaren değerlendirmenin 30 gün içerisinde tamamlanması öngörülmektedir.
Komite tarafından Nulla Osta belgesinin tanzim edilmesinin ardından altı ay içerisinde başvuru sahibinin ikamet adresindeki yetkili İtalyan dış temsilciliğine vize başvurusunda bulunulması zorunludur.
Ülkeye Giriş, Yatırımın İcrası ve Korunması
Yatırımcı vizesiyle İtalya'ya giriş yapılmasını müteakip, taahhüt edilen yatırımın ülkeye girişten itibaren üç ay içinde eksiksiz gerçekleştirilmesi ve ilgili komiteye kanıtlanması şarttır. Bu süre zarfında sadece yatırım sözleşmesi akdedilmesi yeterli olmayıp paranın fiilen aktarılması ve yatırım işlemlerinin hukuken ikmali zorunludur. Aksi halde oturum izni verilmeyebilir veya verilmiş olan izin geri alınabilir.
Yatırım, tahsis edilen oturum izninin geçerlilik süresi boyunca aynen korunmalıdır. Payların devredilmesi, sermayenin çekilmesi veya fonun başka bir şirkete aktarılması oturum izninin iptaline ve uzatma başvurusunun reddine yol açabilir. Başlangıçta hedeflenen girişimin sonradan değiştirilerek başka bir yatırımla mevcut izin statüsünün devam ettirilmesi mümkün değildir.
İznin Yenilenmesi, Çalışma Hakları ve Aile Durumu
İlk verilen iki yıllık sürenin bitiminde yatırımın korunduğunun tevsik edilmesi kaydıyla oturum izni üç yıl daha yenilenebilir. Yenileme sürecinde mevcut iznin hitamından en az 60 gün önce komiteden yeni Nulla Osta alınması ve yatırımın sürdüğüne dair evrakın sisteme yüklenmesi gerekmektedir.
Yatırımcı oturum iznine sahip yabancılar İtalya'da bağımlı çalışan sıfatıyla istihdam edilebileceği gibi serbest meslek icra ederek de gelir sağlayabilirler. Ancak bu oturum izni, şirket yöneticiliği yahut özel mevzuata bağlı düzenlenmiş mesleklerin icrası için yasal olarak aranan mesleki ruhsat ve izinlerin yerine geçmez.
Yatırımcı oturum izni alan kişinin aile bireyleri kendiliğinden oturum hakkı kazanamaz. Başvuru sahibinin yasal aile birleşimi şartlarını sağlaması ve eş, reşit olmayan çocuklar ile mevzuattaki diğer yakınlar için aile birleşimi işlemlerini ayrı olarak yürütmesi zorunludur.
İtalya yatırımcı vizesi alınması, başvuru sahibinin kendiliğinden İtalyan vergi mukimi olduğu veya tüm gelirlerinin derhal İtalya'da vergilendirileceği anlamına gelmez. Vergi mukimliği; İtalya'da geçirilen süre, kişinin yerleşim yeri, kişisel ve ekonomik ilişkilerinin merkezi ile diğer kanuni ölçütlere göre saptanır.
250.000 Euro tutarındaki yatırım herhangi bir İtalyan şirketine yapılabilir mi?
Hayır, 250.000 Euro asgari yatırım eşiği yalnızca ticaret sicilinin özel bölümünde tescilli yenilikçi girişim statüsündeki şirketler için geçerlidir; standart sermaye şirketlerinde asgari yatırım tutarı 500.000 Euro'dur.
İtalya'da gayrimenkul satın alarak yatırımcı vizesi alınabilir mi?
Hayır, İtalya yatırımcı vizesi sisteminde gayrimenkul edinimi yoluyla oturum sağlayan bir model bulunmamakta olup konut veya ticari taşınmaz alımları vize hakkı tanımaz.
Yatırım işlemi vizeye başvurulmadan önce tamamlanabilir mi?
Kural olarak tamamlanamaz; müracaattan önce tamamen veya kısmen icra edilen yatırımlar uygun görülmemekte olup yatırım taahhüdünün İtalya'ya giriş tarihinden itibaren üç ay içinde yerine getirilmesi zorunludur.
İlk verilen yatırımcı oturum izni ne kadar süre geçerlidir ve uzatma şartı nedir?
İlk vize ve oturum izni iki yıllık süreyle verilir; yatırımın korunması ve sürenin dolmasından en az 60 gün önce yeni Nulla Osta alınması halinde oturum izni üç yıl daha yenilenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy