Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşlarının İtalya'da üç aydan fazla kalmayı planlamaları halinde oturum izni (permesso di soggiorno) başvurusunda bulunmaları zorunludur. İdarece verilen ret kararlarına karşı, işlemin dayandığı hukuki sebebe ve iznin türüne göre Bölgesel İdare Mahkemesinde veya genel hukuk mahkemesinde iptal davası açılması gerekir.
Oturum İzni Başvuru ve Yenileme Süreci
Oturum izni yenileme başvurusunun mevcut izin süresinin dolmasından en az 60 gün önce yapılması gerekir. İzin süresinin sona ermesinden itibaren 60 günden fazla süre boyunca yenileme talebinde bulunulmaması, ilgilinin düzensiz duruma düşmesine sebebiyet verebilir. İznin verilmesi, yenilenmesi veya dönüştürülmesi işlemleri devam ederken başvuru makbuzu ile belirli şartlar dahilinde çalışma hakkı kullanılabilir.
Bölgesel İdare Mahkemesine Başvuru ve Dava Süresi
Questore tarafından verilen oturum izninin reddi, iptali veya yenilenmemesi kararlarına karşı, kararı veren Questura'nın bulunduğu yerdeki Bölgesel İdare Mahkemesine (TAR) başvurulmalıdır. Bu dava, ret kararının ilgilisine tebliğ edilmesinden itibaren 60 gün içinde açılmalıdır. Uzun süreli AB oturum izni (permesso di soggiorno UE per soggiornanti di lungo periodo) başvurusunun reddedilmesi halinde de tebliğden itibaren 60 günlük süre içerisinde Bölgesel İdare Mahkemesine başvuru yapılabilir.
Yürütmenin Durdurulması ve Geçici Koruma Talebi
Oturum izni reddine karşı yargı yoluna başvurulması, verilen idari kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Kararın uygulanması halinde ciddi ve telafisi güç zararlar meydana gelecekse, dava dilekçesinde idari işlemin yürütmesinin durdurulması ya da geçici hukuki koruma tedbiri kararı verilmesi talep edilmelidir.
Ailevi Sebeplere Dayalı Ret Kararları ve Görevli Mahkeme
Aile birleşimi yetki belgesi (nulla osta) talebinin reddi veya ailevi gerekçelerle talep edilen oturum izninin reddedilmesi işlemlerine karşı Bölgesel İdare Mahkemesi görevli değildir. Bu tür uyuşmazlıklarda yabancının ikamet ettiği yerdeki genel hukuk mahkemesi (ordinary court) görevlidir. Aile birleşimi, aile sebepli oturum izinleri ve aile birliği hakkına ilişkin uyuşmazlıklarda D.Lgs. 150/2011 sayılı düzenlemenin 20. maddesi uyarınca özel yargılama usulü uygulanır.
Sınır Dışı Kararları ve İtiraz Usulü
Oturum izni başvurusunun reddedilmesiyle birlikte yabancı hakkında sınır dışı kararı (decreto di espulsione veya ordine di lasciare il territorio) tesis edilmişse, bu işlem oturum izni reddinden bağımsız olarak ayrı bir süreye ve yargısal başvuru yoluna tabidir. Bu sebeple tebliğ edilen sınır dışı işleminin itiraz ve başvuru süreçleri oturum izni reddinden ayrı olarak ele alınmalıdır.
Oturum izni reddine karşı TAR'a dava açma süresi ne kadardır?
Questore tarafından verilen ret kararına karşı davanın, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili Bölgesel İdare Mahkemesine (TAR) açılması gerekir.
Aile sebepli oturum izni reddine karşı hangi mahkemeye başvurulur?
Aile sebepli ret kararlarına ve aile birleşimi nulla osta retlerine karşı Bölgesel İdare Mahkemesi yerine yabancının ikamet ettiği yerdeki genel hukuk mahkemesine başvurulur ve D.Lgs. 150/2011 madde 20 kapsamındaki özel usul tatbik edilir.
Dava açılması ret kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurur mu?
Dava açılması kararın icrasını otomatik olarak durdurmaz; ciddi ve telafisi güç zararların önüne geçebilmek adına dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması veya geçici hukuki koruma ayrıca talep edilmelidir.
Oturum izni yenileme başvurusu ne zaman yapılmalıdır?
Yenileme başvurusu sürenin bitiminden en az 60 gün önce yapılmalıdır; sürenin bitiminden sonra 60 günden fazla yenileme talep edilmemesi yabancının düzensiz duruma düşmesine yol açabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy