Examen civique, Fransız tarihi, kültürü ve toplumu bilgisinin ölçüldüğü ayrı bir sınavdır. 15 Temmuz 2025 tarihli kararname, bu bilginin yalnız asimilasyon görüşmesiyle değil bu sınavla da değerlendirileceğini ortaya koymuştur. 1 Ocak 2026’dan itibaren sınav; naturalisation yoluyla Fransız vatandaşlığı, ilk carte de séjour pluriannuelle ve ilk carte de résident başvurularında etkili olmuştur. Yenileme taleplerinde genel kural sınav aranmamasıdır; istisnaların tam listesi gösterilmediğinden her yenilemeye aynı sonuç bağlanamaz.
Dil şartından ayrı bir yükümlülük
Examen civique ile Fransızca dil şartı iki ayrı yükümlülüktür. Bilgi sınavını geçmiş olmak dil düzeyinin yerine geçmez; dil belgesi de tarih, kültür ve toplum bilgisinin ölçüldüğü sınavın yerine konamaz.
10 Şubat 2026 tarihli açıklamaya göre 1 Ocak 2026’dan itibaren naturalisation ve réintégration başvurularında aranan Fransızca düzeyi B2’ye yükseltilmiştir. Déclaration par mariage, yani evlilik yoluyla vatandaşlıkta da dil seviyesi B2’dir. Buna karşılık examen civique yeniliği yalnız naturalisation ve réintégration için getirilmiştir; evlilik yoluyla başvuruya bu yeniliğin kendiliğinden yayıldığı sonucu çıkarılamaz.
Naturalisation başvurusunda zaman ve sınav biçimi
Naturalisation par décret yolunu kullanacak kişinin examen civique’i başvuru yapmadan önce geçmesi gerekir. Vatandaşlık sınavı Fransızca yapılır, 40 sorudan oluşur ve başarılı sayılmak için 32 doğru cevap aranır. Sınav sayısal ortamda uygulanır; azami süresi 45 dakikadır.
10 Ekim 2025 tarihli düzenleme, kimlikte sahtecilik, yerine başkasının girmesi, dışarıdan hileli yardım veya benzeri ihlallerde sınavın geçersiz sayılacağını düzenler. Dolandırıcılık veya hile tespiti hâlinde kişi iki yıl boyunca sınava giremez.
İlk oturma kartlarında kimler için aranır
1 Ocak 2026’dan itibaren Avrupa Birliği dışındaki ülke vatandaşlarının ilk carte de séjour pluriannuelle veya ilk carte de résident başvurularında sınav başarısı gereklidir. Bu sonuç, Avrupa Birliği vatandaşlarına veya her kart türüne genişletilemez.
Pluriannuelle kartlarda CIR’ye tabi olmayan kartlar, ikincil koruma sahipleri ve aileleri ile vatansızlar ve aileleri sınav zorunluluğu dışında tutulmuştur. Ayrıca 65 yaşını aşmış kişiler examen civique’ten muaftır. Bu yaş ölçütünün her başvuru türünü kapsadığı ayrıca gösterilmediğinden, muafiyet bütün işlemlere yayılan genel bir sonuç olarak okunmamalıdır.
İlk résident kart başvurusunda sınavın öne çıktığı durumlar sınırlı biçimde sıralanır: Fransız vatandaşıyla evli olmak, Fransız çocuğun ebeveyni olmak, aile birleşimi kapsamında eşin résident kartı istemesi, résident longue durée-UE başvurularının bir bölümü ve ilk résident permanent kartı. Sıralamadaki sınırlayıcı ifadeler, her résident kartı için sınavın kendiliğinden zorunlu sayılmasına yetmez.
Kart sınavının biçimi ve belgenin geçerliliği
Pluriannuelle ve résident kartlar için öngörülen examen civique de 40 soruluk çoktan seçmeli bir testtir ve başarı için 32 doğru cevap gerekir. Biçimin vatandaşlık sınavıyla benzemesi, başvuruların aynı olduğu anlamına gelmez.
Résident mention için alınan examen civique başarı belgesi, pluriannuelle başvurusunda da geçerlidir. Bu başarı belgesinin geçerlilik süresi sınırlı değildir. Bu kural ters yönde bir geçerlilik veya vatandaşlık belgesine ilişkin ayrı bir süre sonucu doğurmaz.
Sınavın düzenlenmesi ve sonuç belgesi
20 Ağustos 2025 tarihli düzenlemeye göre sınav düzenlemek isteyen kuruluşun önce İçişleri Bakanlığından onay alması gerekir. Onay üç yıl için verilir.
Aday kaydını internet üzerinden yapar. Sınavdan önce kimliği kontrol edilir ve sınav dijital ortamda uygulanır. Sonuç belgesi dijital olarak, sınavdan sonraki 12 ila 48 saat içinde verilir.
CIR hazırlıktır, sınavın kendisi değildir
CIR hem dil eğitimi hem formation civique içerir. Bu eğitim, kişinin ileride pluriannuelle veya résident kart için gereken dil düzeyi ile examen civique’e hazırlanmasına yardımcı olur. Eğitim, sınavın kendisi değildir.
Sağlık durumu ve engellilik
Naturalisation sınavında sağlık durumu veya engellilik, sınavın uygulanışında uyarlama yapılmasını gerektirebilir. Bilginin bu yöntemle ölçülmesi sağlık nedeniyle olanaksızsa, başarı belgesi sunma yükümünden bağışıklık da tanınabilir. Uygun içerikli tıbbi sertifika aranır; bağışıklık kendiliğinden doğmaz.
Résident sınavında da sağlık veya engellilik nedeniyle hem uyarlama hem bazı hâllerde muafiyet öngörülür. Yine tıbbi sertifika gerekir ve idare yeni uzman incelemesi isteyebilir. “Bazı hâller” ifadesi bütün sağlık durumlarına genellenemez.
Sık sorulan sorular
Examen civique ile Fransızca şartı aynı mıdır?
Hayır. Examen civique ile Fransızca dil şartı birbirinden farklı iki yükümlülüktür. Naturalisation ve réintégration ile evlilik yoluyla vatandaşlıkta dil düzeyi B2 olarak açıklanmıştır; examen civique yeniliği ise naturalisation ve réintégration içindir.
Kart yenilenirken examen civique istenir mi?
Yenileme taleplerinde genel kural olarak sınav istenmez.
Sınavda kaç doğru cevap gerekir?
Vatandaşlık sınavı ile pluriannuelle ve résident kart sınavı 40 sorudur; başarı için 32 doğru cevap gerekir.
65 yaş üstü kişiler sınavdan muaf mıdır?
65 yaşını aşmış kişiler examen civique’ten muaf tutulmuştur.
Résident belgesi pluriannuelle başvuruda geçerli midir?
Résident mention için alınan başarı belgesi pluriannuelle başvurusunda da geçerlidir ve geçerlilik süresi sınırlı değildir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy