Belçika vatandaşı ile evli olmak yabancı eşe kendiliğinden vatandaşlık hakkı kazandırmaz. 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren reşit kişilerin Belçika vatandaşlığı kazanması temel olarak vatandaşlık beyanı ve istisnai durumlarda naturalisation yoluyla mümkündür. Bu yollar yalnızca Belçika'da yasal ikamet temelinde belediye kaydı bulunan kişilere açıktır. Dolayısıyla yurtdışında ikamet eden bir yabancının yalnızca evlilik bağına dayanarak konsolosluk üzerinden doğrudan vatandaşlık alabilmesi mümkün değildir.
Evlilik Bağlantılı Vatandaşlık Beyanının Koşulları
Evlilik yoluyla vatandaşlık beyanında bulunabilmek için başvuru sahibinin Belçika'da 5 yıl yasal olarak ikamet etmesi, bir Belçika vatandaşı ile evli bulunması ve eşlerin Belçika'da en az 3 yıl fiilen birlikte yaşamış olması şarttır. Bunun yanında başvuranın adli sicil kaydının temiz olması, kamu düzenini bozan bir suç işlememiş bulunması, üç ulusal dilden birini bilmesi ve sosyal entegrasyonunu ispatlaması zorunludur.
Eşlerin evlilik süresince fiilen birlikte yaşadıklarının belgelenmesi aranır. Evliliğin en az 3 yıl sürmemesi veya ortak hayatın bu süreyi karşılamaması halinde, başvuru sahibinin vatandaşlık alabilmesi için gereken yasal ikamet süresi 10 yıla çıkmaktadır.
Sosyal Entegrasyon ve Dil Şartı
Dil yeterliliği bakımından Felemenkçe, Fransızca veya Almanca dillerinden birinde en az A2 seviyesinde dil yeterlilik belgesi aranması yönündeki kural ile yetkili makamlar nezdinde sosyal entegrasyonunu kanıtlayan başvuru sahibinin dil bilgisini de kendiliğinden kanıtlamış sayılacağı kuralı birlikte yer almaktadır.
Sosyal entegrasyonun ispatı belirli yollarla sağlanabilir. En az lise düzeyinde diploma veya sertifika sunulması, yetkili makamca tanınmış en az 400 saatlik mesleki eğitimin ve buna ek çalışma veya sosyal güvenlik katkısının belgelenmesi ya da yetkili idarece düzenlenen entegrasyon sürecinin başarıyla tamamlanması bu ispat araçları arasında yer alır.
Evlilik Akdi ve Aile Birleşimi Prosedürü
Belçika hukukunda yalnızca yetkili belediye medeni hal memuru önünde akdedilen medeni evlilik hukuken geçerlidir. Dinî tören ancak resmi medeni evlilik tamamlandıktan sonra icra edilebilir. Belçika'da evlenme bildirimi yapıldıktan 14 gün sonra yürürlüğe girer ve 6 ay boyunca geçerlidir; bu süre zarfında evlilik gerçekleşmezse bildirimin yenilenmesi gerekir.
Yabancı ülkede düzenlenen medeni hal belgelerinin Belçika'da geçerlilik kazanabilmesi ve belediye kütüğünde transkribe edilebilmesi için usulüne uygun biçimde legalize edilmiş olması ve belediyenin diline uygun olarak yeminli tercüman tarafından çevrilmesi zorunludur.
Belçika'da 90 günden uzun süre kalmak isteyen yabancıların kural olarak D tipi uzun süreli vizeye başvurmaları gerekir. Serbest dolaşım hakkını kullanmamış bir Belçika vatandaşı ile aile birleşimi başvurusu ilke olarak yabancının yerleşim yerindeki diplomatik veya konsolosluk temsilciliğine yapılır ve önceki evliliklerin sona erdiğinin belgelenmesi aranır. Aile birleşiminde Belçika'da yaşayan eşin, kamu otoritelerine yük olmayacak şekilde istikrarlı, düzenli ve yeterli geçim kaynaklarına sahip olduğunu belgelemesi zorunludur.
Başvuru ve İnceleme Usulü
Vatandaşlık beyanı başvurusu, ilgilinin ana yerleşim yerinin bulunduğu belediyedeki medeni hal memuruna yapılır. Dosya eksiksiz ve usulüne uygun bulunduğunda başvuru sahibine makbuz verilir. Belediye ardından dosyayı görüş bildirmeleri için yetkili savcılığa, Yabancılar Ofisi'ne ve Devlet Güvenliği birimine iletir.
Savcılık makamına inceleme için tanınan süre dört aydır; savcılık dört ay içinde görüş bildirmezse görüş olumlu sayılır. Savcılığın olumsuz görüş vermesi durumunda aile mahkemesine başvurulabilmekte; bununla birlikte ret kararına karşı otuz gün içinde İçişleri Bakanlığına idari itiraz yoluna ve devamında Danıştaya dava açma yoluna gidilebileceği de kabul edilmektedir.
Muvazaalı Evlilik ve Hukuki Sonuçları
Evliliğin muvazaalı olduğu veya yalnızca oturum avantajı temin etmek amacıyla kurulduğu belirlenirse oturum belgeleri geri alınabilir, savcılıkça evliliğin feshi istenebilir ve Belçika vatandaşlığının iptali gündeme gelebilir. Ayrıca sahte evlilik tespiti halinde evlilik feshedilerek ilgililer hakkında hukuki işlem başlatılabilir.
Evliliğin yalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla yapıldığının tespit edilmesi durumunda vatandaşlık başvurusu reddedilir, başvuran kişi sınır dışı edilebilir ve 10 yıl boyunca yeniden vatandaşlık başvurusu yapma hakkı tanınmaz.
Belçika vatandaşıyla evlenen kişi doğrudan vatandaşlık kazanabilir mi?
Hayır, yalnızca evliliğe dayanarak doğrudan vatandaşlık alınamaz; başvuru sahibinin Belçika'da 5 yıldır yasal olarak ikamet etmesi, Belçika vatandaşı biriyle evli olması, eşlerin Belçika'da en az 3 yıl birlikte yaşamış olması, üç ulusal dilden birini bilmesi ve sosyal entegrasyonunu ispatlayarak belediyeye vatandaşlık beyanında bulunması gerekir.
Vatandaşlık başvurusunda dil seviyesi ne olmalıdır?
Felemenkçe, Fransızca veya Almanca ulusal dillerinden en az birinde A2 seviyesinde yeterlilik aranır; ancak resmi entegrasyon programını tamamlayarak sosyal entegrasyonunu kanıtlayan kişilerin dil şartını da sağlamış sayıldığı kabul edilir.
Evlilik 3 yıldan az sürerse vatandaşlık alınabilir mi?
Eşlerin Belçika'da fiilen en az 3 yıl birlikte yaşamış olması şartı sağlanamazsa, vatandaşlık başvurusu için aranan yasal ikamet süresi 10 yıla çıkmaktadır.
Yurtdışındaki Belçika konsolosluğundan evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu yapılabilir mi?
Hayır, 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren reşit kişilerin vatandaşlık beyanında bulunabilmesi için Belçika'da yasal ikamet ve belediye nüfus kaydı bulunması zorunludur; konsolosluklar aracılığıyla başvuru yapılamaz.
Vatandaşlık başvurusunda savcılık ne kadar sürede karar verir?
Savcılık makamına inceleme için dört aylık yasal süre tanınmıştır; bu sürede görüş bildirilmezse görüş olumlu sayılır. Olumsuz görüş halinde aile mahkemesine başvurulabileceği gibi, ret kararına karşı otuz gün içinde İçişleri Bakanlığına itiraz ve ardından Danıştaya başvurulması usulü de bulunmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy