Danimarka Hukukunda Evlilik ile Vatandaşlık İlişkisi
Danimarka hukuku yabancı bir kişinin Danimarka vatandaşı ile evlenmesi hâlinde doğrudan vatandaşlık hakkı tanımaz. Evlilik bağı, ilgilinin vatandaşlığa geçiş sürecinde kanunun aradığı şartlardan kolaylaştırıcı hükümler çerçevesinde yararlanmasını ve naturalizasyon sürecinde kolaylık elde etmesini sağlar.
Aile Birleşimi ve Süresiz Oturum İzni Şartları
Danimarka vatandaşı ile evlenerek aile birleşimi kapsamında oturum izni alabilmek için evliliğin gerçek olması ve menfaat ilişkisine dayanmaması gerekir. Bununla birlikte tarafların 18 yaşından büyük olması, Danimarka vatandaşı eşin yeterli konut ve düzenli gelir sağlaması ile yabancı eşin dil ve entegrasyon taahhüdünde bulunması şarttır.
Aile birleşimi kapsamında verilen ilk oturum izni genellikle 2 yıllık süreyle düzenlenir ve aranan şartların devam etmesi hâlinde uzatılabilir. Evlenerek gelen kişilerin süresiz oturum izni alabilmesi için en az 8 yıllık yasal ikamet şartı aranır ve bazı durumlarda 4 yıl yeterli olabilir. Bununla birlikte evliliğin en az 2 ila 3 yıl istikrarlı biçimde sürmesi, suç kaydının bulunmaması, kendi geçimini sağlama, en az Danskprøve 2 düzeyinde Danca yeterliliği ve Danimarka toplumuna uyum kriterlerinin sağlanması gerekir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlığa Başvuru Koşulları
Danimarka vatandaşı ile evli olan kişilerin vatandaşlık başvurusunda bulunabilmesi için yasal ikamet süresi bakımından indirim sağlanır. Genel vatandaşlık sürecinde aranan 9 yıllık yasal ikamet süresi, evliliğin en az 3 yıl fiilen sürmüş olması koşuluyla 6 yıla indirilir.
İkamet ve evlilik süresinin yanında başvuru sahibinin belirli kanuni nitelikleri taşıması zorunludur. Bu doğrultuda adli sicil kaydının temiz olması, Indfødsretsprøven adlı vatandaşlık sınavının başarıyla tamamlanması, en az Danskprøve 3 veya eşdeğeri seviyede Danca dil yeterliliğinin belgelenmesi, ilgilinin kendi geçimini sağlaması ve Danimarka anayasasına bağlılık yemini etmesi gerekmektedir.
Başvuru Usulü ve Danimarka Parlamentosu Onayı
Başvurular Danimarka Göçmenlik Dairesi (Udlændingestyrelsen) veya SIRI aracılığıyla alınır. Başvuruda pasaport, mevcut oturum kartı, uluslararası geçerli evlilik belgesi, dil belgesi, sabıka kaydı, vatandaşlık sınav sonucu, gelir ve iş belgeleri ile müşterek konut, banka hesabı veya çocuk varsa doğum belgesi gibi evliliğin devam ettiğini gösteren belgeler sunulur. Başvurular bireysel olarak yapılır ve Danimarka Parlamentosu (Folketinget) tarafından kabul edilen vatandaşlık yasasına eklenerek onaylanır.
Başvurunun Reddi Hâlinde İtiraz ve Dava Yolları
Vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi durumunda gerekçeli ret kararı düzenlenir. Bu karara karşı öncelikle Danimarka Göçmenlik Dairesi veya SIRI nezdinde idari itiraz yoluna başvurulabilir. İdari itiraz aşamasının yetersiz görülmesi hâlinde uyuşmazlığın İdare Mahkemesi önüne taşınması ve gerekirse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) yoluna başvurulması mümkündür.
Çifte Vatandaşlık Durumu
Danimarka 2015 yılından itibaren çifte vatandaşlığa izin vermekte olup Türk vatandaşlarının kendi vatandaşlıklarını koruma imkânı bulunmaktadır; bunun yanında çifte vatandaşlığın belirli sınırlamalar çerçevesinde bazı durumlarda kabul edildiği durumlar da söz konusudur.
Danimarka vatandaşı ile evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırır mı?
Hayır, Danimarka mevzuatı evlilik bağı kurulmasıyla kendiliğinden vatandaşlık tanımaz; yalnızca yasal ikamet süresinin 6 yıla inmesi gibi kolaylaştırıcı şartlar sağlar.
Evlilik yoluyla vatandaşlık için gereken ikamet ve evlilik süresi nedir?
Evliliğin en az 3 yıl kesintisiz sürmüş olması ve genel ikamet süresinin 9 yıldan indirilerek en az 6 yıllık yasal ikamet süresinin doldurulmuş olması aranır.
Vatandaşlık başvurusunda hangi Danca seviyesi ve sınav aranır?
Başvuru sahibinin Indfødsretsprøven adlı vatandaşlık sınavını başarıyla geçmesi ve en az Danskprøve 3 veya eşdeğeri düzeyde Danca yeterliliğine sahip olması şarttır.
Vatandaşlık başvurusunun reddine karşı nereye başvurulabilir?
Gerekçeli ret kararına karşı öncelikle Danimarka Göçmenlik Dairesi veya SIRI nezdinde idari itiraz yapılabilir; sürecin yetersiz kalması durumunda İdare Mahkemesi ve AİHM yollarına gidilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy