Bulgaristan vatandaşlığı; soy bağı esasına dayalı olarak, bir Bulgaristan vatandaşı ile evlilik akdi kurularak ya da kanunda öngörülen yasal ikamet ve uyum koşullarının tamamlandığı doğal yolla (naturalizasyon) kazanılabilmektedir. Başvuru türüne göre aranan ikamet süreleri, ailevi bağlar ve yerine getirilmesi gereken idari şartlar farklılık gösterir.
Soy Bağı Esasına Dayalı Vatandaşlık Başvurusu
Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m. 15 uyarınca, Bulgaristan vatandaşlığına sahip bir ebeveyni veya atası bulunan bireyler vatandaşlık hakkından yararlanabilmektedir. Bunun yanı sıra soy bağı çerçevesinde Bulgaristan kökenli olan kişilerin de vatandaşlık başvurusu yapma imkânı bulunmaktadır.
Osmanlı döneminde Bulgaristan coğrafyasından göç eden ailelerin soyundan gelenler, ailevi bağlarını resmi delillerle kanıtlamaları şartıyla vatandaşlık başvurusunda bulunabilmektedir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlığın Kazanılması
Bir Bulgaristan vatandaşıyla evlenmek doğrudan vatandaşlık hakkı doğurmaz. Başvurunun kabulü için eşlerin en az 3 yıl evli kalması gerekmektedir. İkamet boyutu bakımından ise evlilikten sonra 5 yıl yasal oturma izniyle ikamet etme şartı ile ülkede sürekli ikamet etme koşulu farklı değerlendirmelere konu olmaktadır.
Evliliğe dayalı vatandaşlık sürecinde nikah belgesi ve eşlerin birlikte yaşam sürdüğünü ispatlayan belgelerin idareye sunulması zorunludur. Gerçeğe aykırı veya sahte evliliklerin tespiti, başvurunun reddine ve ilgililer hakkında yasal yaptırımlar uygulanmasına yol açabilir.
Genel İkamet ve Doğal Yolla (Naturalizasyon) Başvuru
Genel başvuru yoluyla vatandaşlığa geçişte yasal ikamet süresinin tamamlanması esastır. Bu kapsamda başvuru sahibinin en az 5 yıl kesintisiz yasal oturma izniyle yaşamış olması ölçüsü yer aldığı gibi, kesintisiz 10 yıl yasal ikametin yanında 5 yıllık sürekli ikamet iznine sahip olunması ve bu 5 yıllık sürede ülke dışında toplam 30 günden fazla kalınmaması şartı da değerlendirilmektedir.
İkamet koşuluna ek olarak başvuru sahibinin Bulgaristan'da kendi geçimini sağlayacak yeterli maddi imkâna sahip olduğunu kanıtlaması, Bulgarca dil bilgisine sahip olup gerekirse dil sınavından geçmesi, adli sicil kaydının temiz olması ve kamu düzeni ile devlet güvenliğine tehdit oluşturmaması zorunludur.
Çifte Vatandaşlık ve Başvurunun Reddine İtiraz
Bulgaristan hukuku çifte vatandaşlık statüsüne izin vermektedir. Dolayısıyla Bulgaristan vatandaşlığını kazanan kişilerin mevcut vatandaşlıklarını terk etmeleri gerekmez; ancak bu imkân başvuru sahibinin vatandaşı olduğu diğer devletin çifte vatandaşlığı kabul edip etmemesine bağlı olarak uygulanır.
Vatandaşlık başvurusunun idare tarafından reddedilmesi durumunda başvuru sahipleri yasal itiraz yolunu kullanabilir. İtiraz başvuruları Bulgaristan idari mahkemeleri nezdinde karara bağlanır.
Osmanlı döneminde göç edenlerin torunları vatandaşlık alabilir mi?
Osmanlı döneminde Bulgaristan'dan göç eden ailelerin torunları, aile bağlarını kanıtlamaları şartıyla vatandaşlık başvurusunda bulunabilir.
Bulgaristan vatandaşıyla evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırır mı?
Hayır, doğrudan vatandaşlık kazandırmaz; en az 3 yıllık evlilik süresi, Bulgaristan'da ikamet koşullarının sağlanması ve evliliğin gerçekliğini tevsik eden belgelerin sunulması gerekir.
Naturalizasyon başvurusunda Bulgarca dil şartı aranır mı?
Evet, doğal yolla vatandaşlık başvurusunda başvuru sahibinin Bulgarca dil bilgisine sahip olması zorunludur ve başvuru sırasında dil bilgisi sınavı yapılabilir.
Soy bağına dayalı vatandaşlık başvurusunun reddine karşı nereye itiraz edilir?
Başvurunun reddedilmesi durumunda ilgililer yasal itiraz hakkını Bulgaristan idari mahkemeleri nezdinde kullanabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy