Velayeti Annede Olan Çocuğun Babaya Gitmek İstemesi

Boşanma davaları sonucunda velayetin kime verileceği konusunda en temel kriter “çocuğun üstün yararı”dır. Genellikle küçük yaştaki çocukların anne bakımına ve şefkatine daha fazla ihtiyaç duyduğu kabul edilerek velayet anneye verilir. Ancak, çocuk büyüdükçe ihtiyaçları ve tercihleri değişebilir. Velayeti annede olan bir çocuğun babasıyla yaşamak istemesi durumunda, bu talep hukuki bir sürecin başlatılmasına zemin hazırlayabilir.

Çocuğun Görüşünün Önemi ve İdrak Çağı

Türk hukuk sisteminde ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde (Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi), kendini ifade edebilecek olgunluğa erişmiş çocukların, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerinin alınması gerektiği kabul edilmiştir.

İdrak çağındaki bir çocuk, mahkeme huzurunda veya uzmanlar eşliğinde “Ben babamla yaşamak istiyorum” derse, mahkeme bu beyanı dikkate almak zorundadır. Ancak bu beyan, hakimi bağlayıcı tek kriter değildir; çocuğun bu tercihinin onun menfaatine olup olmadığı da araştırılır.

Velayetin Değiştirilmesi Davası

Çocuğun babasıyla yaşama isteği, babanın Aile Mahkemesi’nde “Velayetin Değiştirilmesi Davası” açması için haklı bir sebep olabilir. Bu davada süreç şu şekilde işler:

• Dava Açılması: Baba, çocuğun isteğini ve değişen koşulları gerekçe göstererek dava açar.
• Uzman Raporu (Pedagog/Psikolog): Mahkeme, adli uzmanları görevlendirir. Uzmanlar çocukla, anneyle ve babayla görüşür. Çocuğun neden babayı istediği, annenin yanında mutsuz olup olmadığı, babanın çocuğa bakıp bakamayacağı gibi hususlar incelenir.
• Çocuğun Dinlenmesi: Çocuk idrak çağındaysa, hakim çocuğu bizzat dinleyebilir veya uzmanın çocuğun görüşünü rapora yansıtmasını ister.

Mahkemenin Değerlendirme Kriterleri

Mahkeme, çocuğun “babaya gitmek istiyorum” talebini değerlendirirken şu hususlara dikkat eder:

• İsteğin Gerçekliği: Çocuğun bu isteği kendi özgür iradesiyle mi dile getirdiği, yoksa baba tarafından yönlendirilip yönlendirilmediği (manipülasyon) araştırılır.
• Yaşam Koşulları: Babanın çocuğa sunacağı yaşam standardı, eğitim ve sosyal çevre imkanları incelenir.
• Kardeşlerin Durumu: Eğer kardeşler varsa, “kardeşlerin ayrılmaması ilkesi” gereği tüm çocukların durumu birlikte değerlendirilir.

İlgili Yargıtay Yaklaşımı

Sonuç olarak, velayeti annede olan bir çocuk babasına gitmek istiyorsa ve idrak çağındaysa, babanın açacağı bir velayet değişikliği davası ile bu talep mahkemece değerlendirilir ve çocuğun menfaatine aykırı bir durum yoksa velayet babaya verilebilir.