Velayet Kararına Uyulmaması ve Sonuçları
Mahkeme tarafından verilen velayet kararı veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararlar, kesin hüküm niteliğindedir ve tarafların bu kararlara uyması zorunludur. Ancak uygulamada, velayet kendisine verilmeyen tarafın çocuğu teslim etmemesi veya velayet sahibinin diğer ebeveynle görüşmeyi engellemesi gibi durumlarla sıkça karşılaşılmaktadır. Bu eylemler, hem hukuki hem de cezai yaptırımlara tabidir.
Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki Kurulması Süreci (Yeni Düzenleme)
30 Kasım 2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanun ile İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikler ve Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen hükümlerle, çocuk teslimi usulünde köklü bir değişikliğe gidilmiştir. Artık çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulması işlemleri, İcra Daireleri aracılığıyla değil, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir.
Velayet Kararına Uyulmamasının Yaptırımları
Velayet veya kişisel ilişki kararına uyulmaması durumunda, Çocuk Koruma Kanunu’nun 41/F maddesi uyarınca “disiplin hapsi” yaptırımı öngörülmüştür. Bu yaptırımlar şu şekildedir:
1. Çocuk Teslim Emrine Muhalefet
Çocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler, şikayet üzerine üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.
2. Kişisel İlişki Kurulmasını Engelleme
Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler veya engileyenler, şikayet üzerine üç günden on güne kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.
3. Çocuğu Geri Getirmeme
Kişisel ilişki kurulması için kendisine çocuk teslim edilen hak sahibi (örneğin hafta sonu görüşü için çocuğu alan baba veya anne), sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmezse, şikayet üzerine üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.
Şikayet Süresi ve Usulü
Bu suçlar şikayete bağlıdır. Kanun metninde belirtildiği üzere, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir ay içinde şikayette bulunulması gerekmektedir. Şikayet, Aile Mahkemesine yapılır.
Hukuki Yaptırım: Velayetin Değiştirilmesi
Velayet kararına ısrarla uyulmaması, sadece cezai yaptırım değil, aynı zamanda medeni hukuk açısından da sonuç doğurur. Türk Medeni Kanunu’nun 324. maddesi uyarınca, “Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.”
