Başvuru Süreci ve Belge Teslim Usulü
Norveç vatandaşlığı başvurularında herkes için geçerli tek ve değişmeyen bir belge listesi bulunmaz. Süreç çevrim içi başvuru yapılarak harcın ödenmesiyle başlar; ardından Göçmenlik Direktörlüğü (UDI) başvuru sahibine özel bir kontrol listesi oluşturur. Başvuru sahibinin polisten randevu alması ve bu randevuya şahsen katılarak kimliğini göstermesi ve kontrol listesinde belirtilen belgeleri teslim etmesi gerekir. Başvurunun Norveç dışından yapılması halinde randevu ve evrak teslimi büyükelçilik veya başkonsolosluk üzerinden yürütülür. Başvuruların ilk derece incelemesini UDI gerçekleştirir; ret kararları verildiğinde ise çoğu durumda itiraz mercii olarak Göçmenlik İtiraz Kurulu (UNE) devreye girer.
Kimliğin Doğrulanması ve Pasaport Zorunluluğu
Vatandaşlık başvurusunda kimliğin doğrulanmış olması temel bir şarttır ve genel kural olarak başvuru sahibinin kendi ülkesinden pasaport sunmasıyla yerine getirilir. Yurtdışında doğan kişiler bakımından ev sahibi ülke pasaportunun süresi geçmiş olsa dahi pasaporttaki bilgilerin doğruluğu konusunda şüphe bulunmadığı takdirde kabul edilmesi mümkündür. Norveç'te doğmuş ve Ulusal Nüfus Siciline (Folkeregisteret) kayıtlı kişiler, koruma statüsüyle ülkede bulunanlar, çocuk yaşta Norveç'e gelip en az bir ebeveyninin kimliği doğrulanmış olanlar ve belirli özel ülke grupları için pasaport zorunluluğuna istisna tanınabilir. Koruma statüsündeki kişilerden pasaport istenmeyebilir; bu kişilerin sahip oldukları diğer kimlik belgelerini sunmaları ve makamlara iletilen kimlik bilgilerinde şüphe bulunmaması beklenir.
Adli Sicil Belgesi ve Ceza İncelemesi
On beş yaşından büyük başvuru sahiplerinin polis üzerinden adli sicil belgesi temin ederek başvuruyla birlikte teslim etmesi zorunludur. Söz konusu belgenin polis randevusu tarihinde üç aydan eski olmaması gerekir. Başvuru sahibinin mahkûmiyet veya para cezası almış olması ya da hakkında devam eden bir soruşturma bulunması vatandaşlık kazanımını geciktirebilir ve bazı durumlarda bekleme süreleri doğurabilir. Eski Norveç vatandaşlığını geri alma bildirimlerinde de adli sicil belgesi zorunludur; bazı ağır hallerde bildirim yolu kapanabilir ve kişi tam başvuru yoluna yönlendirilebilir.
Dil Seviyesi ve Sosyal Bilgiler Sınavı Şartları
Yaşları 18 ile 67 arasında bulunan kişilerin, evrak teslim aşamasında sözlü dil sınavından asgari B1 derecesi aldıklarını ve Norveççe sosyal bilgiler veya vatandaşlık sınavını başarıyla tamamladıklarını tevsik eden sonuç belgelerini ibraz etmeleri şarttır. Buna karşılık vatansızlar, belirli şartları taşıyan 55 yaş üzeri koruma sahipleri ve 1 Ekim 2022 tarihinden evvel müracaat edenler açısından sözlü yeterlilikte A2 seviyesi kafi kabul edilebilmektedir. Belirtilen kolaylıklardan faydalanacak adayların, durumlarını ispata elverişli statü evraklarını dosyalarına eklemeleri gerekir.
Oturum İzni ve Birlik Rejimine Dayalı Başvurular
Standart başvurucular bakımından geçerli bir oturum iznine sahip olunması veya karar tarihinde daimi oturum şartlarının taşınması aranır. Daimi oturuma henüz başvurulmamış olsa dahi karar tarihinde bu şartların sağlanmaması vatandaşlık başvurusunun reddine yol açar. Daimi oturum başvurusunu 1 Eylül 2025 sonrasında yapanlar bakımından, mali yeterlilikle ilgili özel kural saklı kalmak üzere, şartların tamamının karar anında mevcut olması zorunludur. Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı vatandaşları veya aile üyelerinin başvurularında ikamet hakkı, daimi ikamet hakkı, kayıt belgesi veya ikamet kartı gibi statü belgeleri aranır. Norveç vatandaşı eş üzerinden yapılan başvurularda ayrıca birleşik ikamet ve evlilik süresinin en az yedi yıl olduğunun gösterilebilmesi önem taşır.
Nordik Vatandaşları ve Vatandaşlığın Geri Alınması Usulü
İsveç, Danimarka, Finlandiya ve İzlanda vatandaşları normal başvuru veya bildirim usulünden yararlanabilir. Normal başvuru yolunda 18-67 yaş arası Nordik vatandaşları Norveççe veya Sami dilini anladıklarını bir işveren, okul veya bir Norveç kamu kurumundan alacakları teyit yazısıyla gösterebilirler. Yedi yıllık kesintisiz ikamete dayalı bildirim usulünde ise üç aydan eski olmayan adli sicil belgesi sunulması zorunludur; bazı hallerde polis randevusuna gidilmeden dijital bildirim yapılabilir, randevuya gidilmesi gerekiyorsa ilgili kontrol listesi çıktısının doldurulması gerekir. Önceden Norveç vatandaşlığını kaybeden kişilerin geri alma bildiriminde vatandaşlığın ne zaman, nasıl ve hangi nedenle kaybedildiğini gösteren kayıtlar aranır ve başka bir ülke vatandaşlığının kazanıldığının Norveç Nüfus Sicilinde kayıtlı bulunması gerekir.
Reşit Olmayanların Durumu ve Tercüme Kuralları
On sekiz yaşından küçük çocuklar adına başvuruyu ebeveynler, tek velayet sahibi ebeveyn veya vasi yapar. On iki yaşını geçmiş çocukların başvuruya onay vermesi zorunludur. UDI başvuru sürecinde genel başvuru formu, imza formu, çocuklar için muvafakat formu ve suç bildirim formu gibi çeşitli yardımcı formlar yayımlamaktadır. Yabancı ülkelerden alınan resmî belgelerin Norveççe veya İngilizce olmaması halinde yetkili ya da sertifikalı bir çevirmen tarafından bu dillere tercüme edilmesi gerekir; çeviri belgesinde çevirmenin kimliği ile çeviri tarihinin bulunması zorunludur. Ülkesine göre belgelere apostil şerhi konulması veya tasdik (legalizasyon) yapılması aranabilir. Belge tesliminde evrakların asılları gösterilmeli ve kopyaları verilmelidir; Norveç'te polise yapılan teslimlerde kopyaların damgalanması gerekmezken, yurtdışındaki teslimlerde kopyaların yetkili makamlarca onaylanması istenebilir.
Norveç vatandaşlığı için adli sicil belgesi kaç ay geçerlidir?
On beş yaşından büyük kişilerin teslim edeceği adli sicil belgesi şahsen gidilecek polis randevusu tarihinde üç aydan eski olamaz.
Norveç vatandaşlık başvurusunda hangi dil seviyesi istenir?
18 ile 67 yaş arasındaki başvuru sahiplerinin sözlü Norveççe sınavında en az B1 seviyesini sağlaması ve vatandaşlık testini veya Norveççe sosyal bilgiler testini geçmiş olması gerekir; vatansızlar ve belirli koruma başvurucuları gibi özel gruplar için A2 seviyesi yeterli görülebilir.
Çocukların vatandaşlık başvurusunda onay verme yaşı nedir?
On iki yaşını geçmiş çocukların vatandaşlık başvurusuna onay vermesi zorunludur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy