Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma ve Kıdem Tazminatı

İş Kanunu, kadın çalışanlara evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshetme ve kıdem tazminatını alma hakkı tanımıştır. Bu hak, kadınların aile hayatını kurarken çalışma hayatından çekilmeyi tercih etmeleri veya eş durumundan şehir değiştirmeleri gibi durumlarda mağdur olmamaları için getirilmiş bir “pozitif ayrımcılık” örneğidir.

1. Hukuki Dayanak (1475 Sayılı İş Kanunu m. 14)

Halen yürürlükte olan 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre; “Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi” durumunda kıdem tazminatı ödenir.

2. Yararlanma Şartları

• Sadece Kadın İşçiler İçin: Bu haktan sadece kadın işçiler yararlanabilir. Erkek işçilerin evlilik nedeniyle istifa edip kıdem tazminatı alma hakkı yoktur.
• Bir Yıllık Süre: Evlilik tarihinden (resmi nikah tarihinden) itibaren 1 yıl içinde istifa edilmesi gerekir. 1 yıl geçtikten sonra bu hak kullanılamaz.
• En Az 1 Yıllık Kıdem: İşçinin o işyerinde en az 1 yıldır çalışıyor olması (kıdem tazminatına hak kazanma koşulu) gerekir.

3. İhbar Süresi ve Tazminatı

Evlilik nedeniyle fesih, “haklı nedenle fesih” benzeri bir imkan sağlasa da, niteliği itibariyle bir istifadır. Yargıtay kararlarına göre:

• Kadın işçi, evlilik nedeniyle ayrılırken ihbar süresine uymak zorunda değildir. Yani “bugün evlendim/evleniyorum, yarın işi bırakıyorum” diyebilir.
• Ancak, işveren de kadın işçiye ihbar tazminatı ödemez. Kadın işçi sadece kıdem tazminatını alır.