Yurtdışı Diploma Denklik ve Tanıma Davası
Yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan diplomaların Türkiye’de geçerli sayılması için Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından “Denklik” veya “Tanıma” işlemi yapılması gerekir. YÖK’ün bu başvuruları reddetmesi durumunda, işlemin iptali için idari yargıda dava açılabilir. Bu konu Türk Medeni Kanunu’nda değil, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde düzenlenmiştir.
1. Tanıma ve Denklik Farkı
- Tanıma: Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumunun ve programının, YÖK tarafından akademik derece vermeye yetkili bir kurum olarak kabul edilmesidir. (Kurumsal onay)
- Denklik: Tanınan bir kurumdan alınan diplomanın, Türkiye’deki yükseköğretim diplomalarıyla (Önlisans, Lisans, Yüksek Lisans) eşdeğer olduğunun tespit edilmesidir. (Bireysel onay)
2. Başvuru ve Red Sebepleri
Mezunlar denklik için YÖK’e başvurur. YÖK; eğitim süresi, ders kredileri (AKTS), staj durumu ve uzaktan eğitim gibi kriterleri inceler. Hukuk, Tıp, Eczacılık gibi alanlarda genellikle Seviye Tespit Sınavı (STS) veya ders tamamlama şartı koşulur. Bu şartlar yerine getirilmezse veya eğitim düzeyi yetersiz görülürse başvuru reddedilir.
3. İptal Davası Nasıl Açılır?
YÖK’ün denklik başvurusunu reddetmesi veya “Seviye Tespit Sınavı” gibi ağır bir yükümlülük getirmesi bir “idari işlem”dir. Bu işleme karşı:
- Görevli Mahkeme: İdare Mahkemesi (Ankara İdare Mahkemeleri yetkilidir, çünkü YÖK Ankara’dadır).
- Süre: Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.
4. Yargılama Süreci
Mahkeme, YÖK’ün kararının hukuka, Yükseköğretim Kanunu’na ve Lizbon Tanıma Sözleşmesi gibi uluslararası anlaşmalara uygun olup olmadığını denetler. Genellikle eğitimin içeriğinin teknik incelemesi için üniversite öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyeti görevlendirilir. Bilirkişi raporu, eğitimin Türkiye standartlarına eşdeğer olduğunu belirtirse, mahkeme YÖK’ün ret kararını iptal eder.
