Boşanma Sonrası Nafaka Talepleri ve Değişiklik Davaları
Boşanma davası kesinleştikten sonra nafaka ile ilgili hükümler kesinleşmiş olsa da, değişen yaşam koşulları ve ekonomik şartlar nedeniyle nafaka miktarlarının artırılması, azaltılması veya tamamen kaldırılması talep edilebilir. Türk Medeni Kanunu, nafakanın değişen durumlara uyarlanmasına imkan tanımaktadır.
1. Nafaka Artırım Davası
Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması veya nafaka borçlusunun ödeme gücünün iyileşmesi durumunda, nafaka artırım davası açılabilir. Özellikle enflasyon, çocuğun büyümesiyle artan eğitim masrafları veya paranın alım gücünün düşmesi gibi nedenler nafaka artırımının başlıca sebepleridir.
2. Nafaka Azaltım Davası
Nafaka borçlusunun ödeme gücünün önemli ölçüde azalması (işsiz kalma, hastalık, iflas vb.) veya nafaka alacaklısının mali durumunun iyileşmesi (işe girme, miras kalması vb.) durumunda, nafaka miktarının hakkaniyete uygun olarak azaltılması talep edilebilir.
3. Nafakanın Kaldırılması Davası
Belirli şartların gerçekleşmesi halinde nafaka yükümlülüğü tamamen sona erer. Bazı durumlarda nafaka kendiliğinden kalkarken, bazı durumlarda mahkeme kararı gerekir.
- Kendiliğinden Sona Erme: Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden kalkar.
- Mahkeme Kararıyla Kaldırma: Nafaka alacaklısının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi durumunda dava açılarak nafakanın kaldırılması istenebilir (TMK m. 176/3).
4. Yoksulluk Nafakası Talebi
Boşanma davası sırasında yoksulluk nafakası talep edilmemiş olsa bile, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde yoksulluk nafakası davası açılabilir. Ancak bu davanın açılabilmesi için, talep eden eşin boşanmada diğer eşe göre daha ağır kusurlu olmaması ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşmüş olması şarttır (TMK m. 175, TMK m. 178).
5. Görevli ve Yetkili Mahkeme
Boşanma sonrası nafaka taleplerinde görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 177).
