Çekişmeli Boşanma Davasında Kadının Hakları
Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçlarında anlaşamaması durumunda açılan davadır. Türk Medeni Kanunu ve ilgili diğer kanunlar, boşanma sürecinde kadına birçok hak tanımıştır. Bu haklar, kadının mağdur olmaması ve boşanma sonrası hayatını idame ettirebilmesi için büyük önem taşır.
1. Nafaka Hakkı
Boşanma sürecinde ve sonrasında kadının talep edebileceği nafaka türleri şunlardır:
- Tedbir Nafakası: Boşanma davası açıldığı andan itibaren, dava sonuçlanıncaya kadar kadının ve çocukların geçimi için talep edilebilen nafakadır. Kadının çalışıyor olması, tedbir nafakası almasına engel değildir.
- İştirak Nafakası: Boşanma sonrası velayeti anneye verilen çocuklar için, babanın maddi gücü oranında ödemesi gereken nafakadır. Çocukların eğitim, sağlık ve bakım giderleri için ödenir.
- Yoksulluk Nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan ve boşanmada daha ağır kusurlu olmayan kadın, süresiz olarak yoksulluk nafakası talep edebilir.
2. Maddi ve Manevi Tazminat Hakkı
Boşanmada kusurlu olan taraf, diğer tarafa tazminat ödemekle yükümlü tutulabilir:
- Maddi Tazminat: Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen (örneğin kocasının desteğini kaybeden) kusursuz veya daha az kusurlu kadın, maddi tazminat isteyebilir.
- Manevi Tazminat: Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakları saldırıya uğrayan (aldatılan, şiddet gören, hakarete uğrayan) kadın, manevi tazminat talep edebilir.
3. Velayet Hakkı
Çocukların velayeti konusunda karar verilirken esas olan “çocuğun üstün yararı”dır. Ancak uygulamada, özellikle yaşı küçük (0-7 yaş grubu) ve anne bakımına muhtaç çocukların velayeti genellikle anneye verilmektedir. Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları, velayet kararında belirleyicidir.
4. Mal Paylaşımı ve Ziynet Eşyaları
Kadın, evlilik birliği içerisinde edinilen mallar üzerinde (edinilmiş mallara katılma rejimi gereği) hak sahibidir. Ayrıca, düğünde takılan ziynet eşyaları (altınlar), Yargıtay kararlarına göre kadının kişisel malı sayılır ve boşanma halinde kadına iadesi gerekir.
5. Aile Konutu Şerhi ve Konut Tahsisi
Boşanma davası süresince kadın, müşterek konutun kendisine tahsis edilmesini talep edebilir. Ayrıca, evin satılmasını önlemek için tapuya “aile konutu şerhi” konulmasını isteyebilir.
6. 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Korunma Hakkı
Kadın, eşinden şiddet görüyorsa veya şiddet görme tehlikesi altındaysa, 6284 Sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri (uzaklaştırma kararı) talep edebilir. Bu karar ile şiddet uygulayan eş evden uzaklaştırılır ve kadına yaklaşması yasaklanır.
