Boşanmada Şiddet Türleri: Fiziksel, Psikolojik ve Ekonomik Şiddet | Hukuki İnceleme

tarafından Avukat Erdal Ersoy Ocak 15, 2026

yazar Avukat Erdal Ersoy Ocak 15, 2026

Boşanmada Şiddet Türleri: Fiziksel, Psikolojik ve Ekonomik Şiddet

Boşanma davalarının en yaygın sebeplerinden biri eşlerden birinin diğerine uyguladığı şiddettir. Hukukumuzda şiddet sadece fiziksel saldırı ile sınırlı olmayıp, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet de boşanma sebebi (özellikle “Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması” – TMK m. 166) ve kusur olarak kabul edilmektedir. 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında da her türlü şiddet tanımlanmış ve önleyici tedbirler düzenlenmiştir.

1. Fiziksel Şiddet

Fiziksel şiddet, mağdurun beden bütünlüğüne yönelik her türlü saldırıyı ifade eder. Dövme, tokat atma, tekmeleme, itme, yaralama, eşya fırlatma, saçı çekme, silah veya kesici aletle tehdit etme veya yaralama gibi eylemler fiziksel şiddet kapsamındadır.

Türk Medeni Kanunu Madde 162 – Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış:
Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir.

Fiziksel şiddet hem TMK m. 162 kapsamında “pek kötü davranış” olarak özel boşanma sebebi hem de TMK m. 166 kapsamında genel boşanma sebebi sayılır. Fiziksel şiddet uygulayan eş, boşanma davasında “tam kusurlu” veya “ağır kusurlu” sayılır ve diğer eşe maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü tutulabilir.

2. Psikolojik (Duygusal) Şiddet

Psikolojik şiddet, fiziksel temas olmaksızın eşin ruh sağlığını, özgüvenini ve kişiliğini hedef alan baskıcı, aşağılayıcı ve kontrol edici davranışlardır. Yargıtay kararlarında psikolojik şiddet örnekleri şunlardır:

Sürekli hakaret etmek, aşağılamak, küçük düşürmek (başkalarının yanında veya yalnızken).
Tehdit etmek, korkutmak.
Kıskançlık adı altında baskı kurmak, sosyal hayattan izole etmek, ailesiyle görüştürmemek.
Eşini sevmediğini, istemediğini söylemek, “senden tiksiniyorum” gibi ifadeler kullanmak.
Sürekli eleştirmek, suçlamak, yetersiz hissettirmek.
Küsmek, surat asmak, yok saymak (sessiz şiddet).
Eşin evcil hayvanına zarar vermek veya vermekle tehdit etmek.

Psikolojik şiddet, evlilik birliğini temelinden sarsan davranışlar (TMK m. 166) kapsamında değerlendirilir ve manevi tazminat sebebidir.

3. Ekonomik Şiddet

Ekonomik şiddet, ekonomik kaynakların ve paranın bir yaptırım, tehdit ve kontrol aracı olarak kullanılmasıdır. Eşin ekonomik özgürlüğünü kısıtlayan, onu ekonomik olarak bağımlı hale getiren veya yoksulluğa sürükleyen davranışlar bu kapsamdadır.

Eşin çalışmasına izin vermemek veya zorla çalıştırmak.
Evin ihtiyaçlarını karşılamamak, eve bakmamak.
Eşin maaşına veya gelirine el koymak.
Aşırı cimrilik yapmak, eşe hiç har��lık vermemek veya çok kısıtlı vermek.
Ailenin ekonomik durumu hakkında eşe bilgi vermemek, ondan gizli borçlanmak veya mal kaçırmak.
Eşin kredi kartlarını iptal ettirmek veya elinden almak.

Önemli: Ekonomik şiddet de tıpkı fiziksel ve psikolojik şiddet gibi bir boşanma ve tazminat sebebidir. Yargıtay, cimriliği ve eşin ihtiyaçlarını karşılamamayı ekonomik şiddet olarak kabul etmektedir.

İspat Yöntemleri

Boşanma davasında şiddetin her türlüsünün ispatı mümkündür. İspat araçları şunlar olabilir:

Darp raporu (fiziksel şiddet için).
Tanık beyanları (şiddete şahit olan veya mağdurun durumunu gören kişiler).
Kolluk (polis/jandarma) tutanakları.
6284 sayılı Kanun kapsamında alınan koruma kararları.
Mesajlar, e-postalar, sosyal medya kayıtları.
Ses ve görüntü kayıtları (hukuka uygun elde edilmi��se).
Psikolog veya psikiyatrist raporları.

Sonuç

Türk hukuku, aile içi şiddetin her türüne karşı mağduru koruyan düzenlemeler içermektedir. Boşanma davasında şiddet türlerinin doğru tespit edilmesi ve delillendirilmesi, kusur oranının belirlenmesinde ve buna bağlı olarak tazminat ve nafaka hükümlerinde belirleyici rol oynamaktadır.