Boşanma Halinde Kıdem Tazminatı, Emekli İkramiyesi ve OYAK Ödemelerinin Tasfiyesi
Boşanma sürecinde mal rejiminin tasfiyesi, sadece ev, araba veya bankadaki nakit paranın paylaşılmasıyla sınırlı değildir. Eşlerin çalışma hayatları boyunca elde ettikleri veya hak kazandıkları kıdem tazminatı, emekli ikramiyesi, OYAK ödemeleri, işsizlik maaşı gibi sosyal güvenlik ve yardım kurumlarından alınan ödemeler de belirli kurallar dahilinde mal paylaşımına konu edilir. Türk Medeni Kanunu, bu tür ödemeleri kural olarak “edinilmiş mal” kabul etse de, tamamı her zaman paylaşıma girmez.
Edinilmiş Mal Sayılan Ödemeler
Türk Medeni Kanunu’nun 219. maddesi gereğince, sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler (emekli ikramiyesi, kıdem tazminatı, OYAK ikramiyesi vb.) edinilmiş mal grubuna girer. Bu, boşanma halinde diğer eşin bu ödemeler üzerinde hak (katılma alacağı) talep edebileceği anlamına gelir.
TMK Madde 219/2: “Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler, edinilmiş maldır.”
Kıdem Tazminatının Paylaşımı
Kıdem tazminatı, işçinin işyerinde geçirdiği süreye ve son ücretine göre belirlenen bir ödemedir. Boşanmada kıdem tazminatının nasıl paylaşılacağı, tazminatın hangi döneme ait olduğuna göre belirlenir:
- Evlilik Öncesi Dönem: Eşin evlenmeden önce çalıştığı döneme karşılık gelen kıdem tazminatı kısmı, o eşin “kişisel malı” sayılır ve paylaşıma dahil edilmez.
- Evlilik İçindeki Dönem: Evlilik birliği içerisinde (edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu sürede) çalışılan döneme karşılık gelen kıdem tazminatı kısmı “edinilmiş mal” sayılır ve diğer eş bu kısmın yarısı üzerinde hak sahibi olur.
Emekli İkramiyesi ve OYAK Ödemelerinin Paylaşımı
Emekli ikramiyesi, OYAK, POLSAN, İLKSAN gibi sandıklardan alınan toptan ödemeler de kıdem tazminatı ile benzer mantıkla tasfiye edilir. Ancak burada Yargıtay’ın uyguladığı özel bir hesaplama yöntemi (PMF tablosu) devreye girer.
Hesaplama Yöntemi (Kişisel Mal ve Edinilmiş Mal Ayrımı)
Bu tür toptan ödemeler (tazminat veya ikramiyeler), aslında kişinin kalan ömrü boyunca alacağı “maaşın peşin ödenmiş hali” gibi kabul edilir. Bu nedenle, boşanma ile mal rejimi sona erdikten sonraki döneme (geleceğe) ait olan kısım, eşin kişisel malı sayılır ve paylaşıma dahil edilmez. Sadece evlilik süresine denk gelen kısım paylaşıma konu olur (TMK m. 228).
Hesaplama şu adımlarla yapılır:
- Ödemeyi alan eşin, ödeme tarihindeki yaşına göre beklenen yaşam süresi (PMF tablolarına göre) belirlenir.
- Alınan toplam ikramiye veya tazminat, beklenen yaşam süresine bölünerek günlük/aylık bir gelir miktarı bulunur.
- Mal rejiminin sona erdiği tarihten (boşanma dava tarihinden) sonraki beklenen yaşam süresine tekabül eden miktar hesaplanır. Bu miktar kişisel mal sayılarak toplamdan düşülür.
- Geriye kalan miktar edinilmiş mal (artık değer) kabul edilir ve diğer eş bunun yarısını talep edebilir.
Mal Rejiminin Sona Erme Anı
Tüm bu hesaplamalarda kritik tarih, boşanma davasının açıldığı tarihtir. Mal rejimi bu tarihte sona ermiş sayılır. Bu tarihten sonra yapılan çalışmalar veya kazanılan tazminatlar, tamamen çalışanın kişisel malıdır ve paylaşıma dahil edilmez.
