Boşanma Davası Harç ve Masrafları 2025
Boşanma davası açmak isteyen kişilerin karşılaşacağı mali yükümlülükler, dava türüne (anlaşmalı veya çekişmeli) ve davanın seyrine göre değişiklik göstermektedir. Bu maliyetler temel olarak devlete ödenen harçlar, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden oluşur.
1. Dava Açılış Masrafları (Harçlar ve Avanslar)
Boşanma davası açarken mahkeme veznesine yatırılması gereken kalemler şunlardır:
- Başvurma Harcı: Davanın açılması için alınan maktu (sabit) bir harçtır.
- Peşin Harç: Boşanma davaları maktu harca tabidir. Yani dava konusu ne olursa olsun (boşanma) sabit bir harç ödenir. Ancak, boşanma davası ile birlikte maddi-manevi tazminat veya nafaka dışında mal rejiminin tasfiyesi gibi alacak talepleri de varsa, bu talepler nispi harca (değer üzerinden hesaplanan harca) tabi olabilir.
- Gider Avansı: Tebligat, müzekkere, tanık ücreti gibi yargılama giderleri için mahkeme veznesine yatırılan avanstır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 120 uyarınca bu avansın yatırılması dava şartıdır.
2. Yargılama Sırasında Oluşabilecek Masraflar
Davanın devamı sırasında, özellikle çekişmeli boşanma davalarında ek masraflar çıkabilir. Delil ikamesi için avans (HMK m. 324) ile gider avansı karıştırılmamalıdır. Delil avansının yatırılmaması, o delilden vazgeçilmiş sayılması sonucunu doğurur.
- Bilirkişi Ücretleri: Velayet konusunda pedagog raporu alınması veya mal paylaşımı hesaplamaları için bilirkişi atanması durumunda ödenir.
- Tanık Giderleri: Tanıkların mahkemeye gelmesi için yapılan masraflardır.
- Keşif Giderleri: Nadiren de olsa taşınmazların durumu veya ev eşyalarının tespiti için keşif yapılması gerekebilir.
- Tebligat Giderleri: Taraflara ve tanıklara gönderilen tebligatlar gider avansından karşılanır, yetmezse tamamlattırılır.
3. Vekalet Ücreti
Boşanma davasını bir avukat aracılığıyla takip ediyorsanız, avukatınıza ödeyeceğiniz ücreti aranızda serbestçe belirlersiniz. Ancak bu ücret, Türkiye Barolar Birliği’nin belirlediği asgari ücret tarifesinin altında olamaz.
Dava sonunda davayı kazanan taraf lehine, mahkeme tarafından karşı tarafa yükletilen “karşı vekalet ücreti” de söz konusudur. Bu ücret, avukata aittir (Avukatlık Kanunu m. 164).
4. Masrafları Kim Öder?
Kural olarak dava açarken harç ve gider avansını davacı öder. Dava sonunda ise mahkeme, yargılama giderlerinin haksız çıkan taraftan (davayı kaybeden) alınarak haklı çıkan tarafa (davayı kazanan) ödenmesine karar verir (HMK m. 326). Yani davayı kazanırsanız, yaptığınız masrafları geri alabilirsiniz.
Anlaşmalı boşanma davalarında ise taraflar genellikle protokolde masrafların kim tarafından ödeneceğini veya yarı yarıya paylaşılacağını kararlaştırırlar.
5. Adli Yardım (Maddi Durumu Yetersiz Olanlar İçin)
Yargılama giderlerini ödeme gücü bulunmayan kişiler, “Adli Yardım” talebinde bulunabilirler (HMK m. 334). Fakirlik belgesi ve diğer belgelerle durumunu ispatlayan kişi, mahkemenin kararıyla harç ve masraflardan geçici olarak muaf tutulabilir ve barodan ücretsiz avukat talep edebilir.
