Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Olur Mu?
Evet, anlaşmalı boşanma davalarında da nafaka talep edilebilir ve karara bağlanabilir. Anlaşmalı boşanmanın temel şartlarından biri, tarafların boşanmanın mali sonuçları üzerinde anlaşmış olmalarıdır. Nafaka da bu mali sonuçların en önemlilerinden biridir.
Anlaşmalı Boşanmada Hangi Nafakalar İstenebilir?
Anlaşmalı boşanma protokolünde iki tür nafaka düzenlenebilir:
1. İştirak Nafakası (Çocuk İçin)
Velayeti kendisine verilmeyen tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılması amacıyla ödediği nafakadır (TMK m. 182/2). Taraflar, çocuğun ihtiyaçlarını ve ödeyecek tarafın ekonomik gücünü dikkate alarak bir miktar belirleyebilirler. Türk Medeni Kanunu’nun 327. maddesi gereği çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır. Hakim, belirlenen miktarı çocuğun menfaatine uygun bulmazsa artırılmasını isteyebilir.
2. Yoksulluk Nafakası (Eş İçin)
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, diğer taraftan süresiz olarak nafaka isteyebilir. Anlaşmalı boşanmada taraflar, yoksulluk nafakası ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse miktarı ve ne kadar süreyle ödeneceği konusunda serbestçe anlaşabilirler.
TMK Madde 175: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.”
Nafakadan Feragat Edilebilir Mi?
Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflar, birbirlerinden nafaka talep etmediklerini beyan edebilirler.
- Yoksulluk Nafakasından Feragat: Eşler, protokolde “yoksulluk nafakası talep etmiyorum” şeklinde beyanda bulunurlarsa, boşanma kesinleştikten sonra bir daha yoksulluk nafakası isteyemezler. Bu feragat kesin hüküm teşkil eder.
- İştirak Nafakasından Feragat: İştirak nafakası çocuğun hakkı olduğu için, velayeti alan tarafın “çocuk için nafaka istemiyorum” demesi, ileride nafaka talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. Çocuğun ihtiyaçları değiştiğinde veya masrafları arttığında, daha sonra ayrı bir dava ile iştirak nafakası talep edilebilir.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Anlaşmalı boşanmada nafaka miktarını taraflar kendi aralarında belirler. Hakim, bu miktarın tarafların ekonomik durumuna ve (iştirak nafakası için) çocuğun ihtiyaçlarına uygun olup olmadığını denetler. Aşırı düşük veya aşırı yüksek miktarlara müdahale edebilir.
