Boşanma Davasında Kadın Hakları
Türk Medeni Kanunu, boşanma sürecinde kadınlara çeşitli haklar tanımıştır. Bu haklar, kadının boşanma nedeniyle uğrayacağı maddi ve manevi zararların giderilmesini, geçiminin sağlanmasını ve çocukların bakımının güvence altına alınmasını amaçlar.
1. Nafaka Hakları
Boşanma davası sürecinde ve sonrasında kadınlar, koşulları oluştuğunda üç tür nafaka talep edebilirler:
- Tedbir Nafakası: Boşanma davası açıldığı andan itibaren, kadının ve çocukların geçimini sağlamak amacıyla hakim tarafından re’sen (kendiliğinden) veya talep üzerine verilen nafakadır. Dava süresince devam eder.
- İştirak Nafakası: Velayeti anneye verilen çocuklar için, babanın ödemesi gereken nafakadır. Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katılım payıdır.
- Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve boşanmada kusuru daha ağır olmayan kadın, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.
2. Tazminat Hakları
Boşanmada kusurlu olan eşten, maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
- Maddi Tazminat: Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu kadın, kusurlu eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir.
- Manevi Tazminat: Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan kadın, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.
3. Velayet Hakkı
Çocuğun üstün yararı gözetilerek, velayet hakkı anneye verilebilir. Velayet anneye verildiğinde, çocukla ilgili tüm kararları alma yetkisi anneye geçer.
4. Mal Rejiminden Kaynaklı Haklar
Evlilik birliği içinde edinilen malların paylaşımı konusunda kadınların yasal hakları vardır. Edinilmiş mallara katılma rejimi gereği, evlilik süresince edinilen malların değeri yarı yarıya paylaşılır.
5. Aile Konutu Şerhi ve Konutta Kalma Hakkı
Boşanma davası süresince, hakim kadının ve çocukların barınma ihtiyacını karşılamak için aile konutunun kadına tahsis edilmesine karar verebilir. Ayrıca, aile konutu şerhi konularak, eşin konutu satması veya devretmesi engellenebilir.
6. Ziynet Eşyaları
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, düğünde takılan ziynet eşyaları (altınlar, takılar) kural olarak kadına aittir ve boşanma durumunda kadına iade edilmelidir.
7. Kendi Soyadını Kullanma Hakkı
Boşanan kadın, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Ancak, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, hakimden kocasının soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.
