Boşanma Davasında İstinaf Kanun Yolu
İstinaf, ilk derece mahkemeleri (Aile Mahkemeleri) tarafından verilen kararların hem maddi vakıa hem de hukuki yönden üst dereceli mahkeme (Bölge Adliye Mahkemesi) tarafından denetlenmesidir. Boşanma davalarında verilen kararların hukuka uygunluğunun denetlenmesi ve hatalı kararların düzeltilmesi amacıyla istinaf kanun yoluna başvurulabilir.
İstinaf Başvurusu ve Süresi
Boşanma davalarında istinaf başvuru süresi, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 345). Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, süresinde yapılmayan başvurular reddedilir.
İstinaf İncelemesinin Kapsamı
Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf incelemesini kural olarak istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapar. Ancak kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen (kendiliğinden) gözetir.
- Vakıa Denetimi: İlk derece mahkemesinin delilleri toplayıp toplamadığı, delilleri doğru değerlendirip değerlendirmediği incelenir.
- Hukukilik Denetimi: Kararın usul ve esas bakımından hukuka uygun olup olmadığı denetlenir.
İstinaf Mahkemesinin Verebileceği Kararlar
İstinaf incelemesi sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi şu kararları verebilir:
1. İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi (Onama)
İlk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılırsa, istinaf başvurusu esastan reddedilir (HMK m. 353/1-b-1).
2. Düzelterek Yeniden Esas Hakkında Karar Verilmesi
İlk derece mahkemesi kararında düzeltilmesi mümkün bir hata varsa veya yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadan karar verilebilecekse, mahkeme kararı kaldırılarak düzeltilmiş şekilde yeniden esas hakkında karar verilir (HMK m. 353/1-b-2).
3. Kararın Kaldırılması ve Dosyanın Geri Gönderilmesi
İlk derece mahkemesi kararında usule ilişkin ağır hatalar varsa (örneğin delillerin hiç toplanmaması, görevsizlik, taraf teşkilinin sağlanmaması vb.), karar kaldırılarak dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilir (HMK m. 353/1-a).
Boşanma Davalarında İstinaf ve Kesinleşme
Boşanma kararı, istinaf ve (varsa) temyiz süreçleri tamamlanmadan kesinleşmez. Karar kesinleşmedikçe:
- Nüfus kaydına boşanma işlenmez.
- Taraflar yeniden evlenemez.
- Boşanmaya bağlı mal rejimi tasfiyesi davaları görülemez (bekletici mesele yapılır).
