Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı vb.) üzerinde uzlaşarak evlilik birliğini sona erdirmeleridir. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen bu dava türü, en hızlı ve en az yıpratıcı boşanma yöntemidir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları
Anlaşmalı boşanma davası açabilmek için kanunda belirtilen şu şartların gerçekleşmiş olması gerekir:
- Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması: Resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olmalıdır. Bu süre dolmadan anlaşmalı boşanma davası açılamaz.
- Eşlerin Birlikte Başvurması veya Bir Eşin Davasını Diğerinin Kabul Etmesi: Eşler ortak bir dilekçe ile başvurabileceği gibi, bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesiyle de anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir.
- Hakimin Tarafları Bizzat Dinlemesi: Hakim, tarafların iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek için eşleri duruşmada bizzat dinlemek zorundadır. Avukatla temsil edilseler bile eşlerin duruşmaya katılması şarttır.
- Anlaşmanın Hakim Tarafından Uygun Bulunması: Tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki anlaşmalarının hakim tarafından onaylanması gerekir. Hakim, gerekirse bu şartlarda değişiklik yapabilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanma gerçekleşir.
TMK Madde 166/3: “Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.”
Anlaşmalı Boşanma Protokolü
Anlaşmalı boşanma davasının en önemli unsuru “Anlaşmalı Boşanma Protokolü”dür. Bu protokolde şu hususlar net bir şekilde yer almalıdır:
- Boşanma İradesi: Tarafların boşanmak istediklerine dair beyanları.
- Velayet: Varsa müşterek çocukların velayetinin kime verileceği.
- Kişisel İlişki: Velayet kendisine verilmeyen tarafın çocukla ne zaman ve nasıl görüşeceği.
- Nafaka: İştirak nafakası (çocuk için) ve yoksulluk nafakası (eş için) miktarları ve ödeme şekli.
- Tazminat: Maddi ve manevi tazminat talepleri olup olmadığı, varsa miktarı.
- Mal Paylaşımı: Ev eşyaları, ziynet eşyaları, gayrimenkuller ve araçların paylaşımı.
Dava Açma Süreci
- Protokolün Hazırlanması: Eşler yukarıdaki hususları içeren bir protokol hazırlar ve imzalarlar.
- Dava Dilekçesi: Protokol eklenerek Aile Mahkemesine hitaben bir dava dilekçesi yazılır.
- Başvuru: Dilekçe ve protokol ile birlikte yetkili Aile Mahkemesine (yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine) başvurulur ve gerekli harçlar yatırılır.
- Duruşma Günü: Mahkeme tensip zaptı ile duruşma günü verir. Anlaşmalı boşanmalarda duruşma günü genellikle kısa süre içinde verilir.
- Duruşma: Taraflar duruşmada hazır bulunur ve boşanma iradelerini hakime beyan ederler.
- Karar ve Kesinleşme: Hakim boşanmaya karar verir. Gerekçeli karar yazıldıktan sonra taraflara tebliğ edilir. Taraflar istinaf hakkından feragat ederse karar daha hızlı kesinleşir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi olmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Ancak anlaşmalı boşanmada taraflar yetki itirazında bulunmazsa Türkiye’nin her yerinde dava açılabilir.
