Anahtar Kilidini Değiştirmek Boşanma Sebebi Mi?
Evlilik birliği içerisinde eşlerin ortak konutta birlikte yaşama yükümlülüğü vardır. Eşlerden birinin, diğer eşin ortak konuta girmesini engellemek amacıyla kapı kilidini değiştirmesi, Yargıtay kararlarına göre boşanma sebebi sayılan kusurlu bir davranıştır.
Hukuki Nitelendirme
Kapı kilidini değiştirmek, Türk Medeni Kanunu’nun 185/3 maddesindeki “eşlerin birlikte yaşama yükümlülüğüne” aykırı olup, TMK 166. maddesinde düzenlenen “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” (şiddetli geçimsizlik) kapsamında değerlendirilen bir kusurdur. Bu eylem, eşin ortak konuta girmesini ve barınmasını engellediği için:
- Ortak Hayatı Çekilmez Hale Getirir: Eşin eve alınmaması, evlilik birliğinin devamını imkansız kılan bir davranıştır.
- Güven Sarsıcı Davranıştır: Eşler arasındaki güven ilişkisini zedeler.
- Ekonomik Şiddet Olarak Değerlendirilebilir: Eşin barınma hakkının elinden alınması ekonomik şiddet boyutunu da taşır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararı: “Davalı erkeğin, eşini müşterek konuta almadığı ve kapı kilidini değiştirdiği anlaşılmaktadır. Bu davranış, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olan kusurlu bir davranıştır ve boşanma sebebidir.”
Hangi Durumlarda Boşanma Sebebi Sayılır?
Kapı kilidini değiştirmenin boşanma sebebi sayılabilmesi için, bu eylemin haklı bir sebebe dayanmaması ve diğer eşin eve girmesini engelleme kastıyla yapılmış olması gerekir.
- Haklı Sebep Yokluğu: Örneğin, eşin şiddet uygulaması nedeniyle koruma kararı alınmışsa ve bu kapsamda kilit değiştirilmişse, bu durum kusur sayılmayabilir. Ancak keyfi olarak, eşi cezalandırmak veya evden uzaklaştırmak amacıyla yapılmışsa kusurdur.
- Engelleme Kastı: Kilidin bozulması veya anahtarın kaybolması gibi zorunlu nedenlerle değiştirilmesi ve yeni anahtarın eşe verilmesi durumunda kusur oluşmaz. Ancak yeni anahtarın eşe verilmemesi, engelleme kastını gösterir.
Tazminat ve Nafaka Hakkı
Kapı kilidini değiştirerek eşini eve almayan taraf, boşanma davasında tam kusurlu veya ağır kusurlu sayılabilir. Bu durumda:
- Maddi Tazminat: Evden uzaklaştırılan eşin barınma ve geçim masrafları arttığı için maddi tazminat talep edebilir.
- Manevi Tazminat: Eşin eve alınmaması, kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğundan manevi tazminat gerektirebilir.
- Nafaka: Kusurlu eş, diğer eşe yoksulluk nafakası ödemek zorunda kalabilir.