Boşanmada Manevi Tazminat Şartları
Boşanma davalarında manevi tazminat, evlilik birliğinin sarsılmasına neden olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan eşin duyduğu elem ve üzüntünün bir nebze olsun giderilmesi amacıyla hükmedilen bir tazminattır. Türk Medeni Kanunu’nun 174/2. maddesinde düzenlenmiştir.
Manevi Tazminat İsteyebilmenin Şartları Nelerdir?
Hakimin manevi tazminata hükmedebilmesi için aşağıdaki şartların bir arada bulunması gerekir:
1. Kişilik Haklarına Saldırı Olmalıdır
Boşanmaya neden olan olayların, tazminat isteyen eşin kişilik haklarına (onuruna, haysiyetine, itibarın, bedensel bütünlüğüne vb.) saldırı niteliğinde olması gerekir. Her boşanma sebebi manevi tazminat gerektirmez; eylemin ağırlığı önemlidir.
- Örnekler: Aldatma (zina), fiziksel şiddet, hakaret, aşağılama, evden kovma, iftira atma, eşini başkalarının yanında küçük düşürme, cinsel ilişkiden kaçınma gibi eylemler kişilik haklarına saldırı sayılır.
2. Davalı Eş Kusurlu Olmalıdır
Manevi tazminat ödemesi istenen eşin, boşanmaya neden olan olaylarda kusurlu olması şarttır. Kusursuz eş aleyhine manevi tazminata hükmedilemez.
3. İlliyet Bağı (Neden-Sonuç İlişkisi)
Kişilik haklarına yapılan saldırı ile boşanma arasında doğrudan bir bağ bulunmalıdır. Tazminat talebi, boşanma davasına konu olan olaylara dayanmalıdır.
4. Zarar
Eşin bu olaylar nedeniyle manevi bir zarar (acı, elem, keder, ruhsal çöküntü) görmüş olması gerekir.
Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat miktarını hakim takdir eder. Hakim bu takdiri kullanırken;
- Tarafların kusur oranlarını,
- Tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını,
- Saldırının ağırlığını,
- Kişilik haklarının ne derecede zedelendiğini,
- Paranın alım gücünü
dikkate alır. Belirlenen miktar, zarar görenin tatmin duygusunu sağlamalı ancak diğer tarafı fakirleştirmemeli ve bir zenginleşme aracı olmamalıdır.
Ödenme Biçimi ve Faizi
Manevi tazminat, maddi tazminatın aksine sadece toptan (tek seferde) ödenebilir. İrat (taksit/aylık) şeklinde ödenmesine karar verilemez (TMK m. 176/2). Manevi tazminata, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren yasal faiz işletilir.
