Mal Rejiminin Değiştirilmesi Davası (Olağanüstü Mal Rejimi)
Eşler, evlilik birliği devam ederken mevcut mal rejimini (genellikle edinilmiş mallara katılma rejimi) noterden yapacakları bir sözleşme ile değiştirebilecekleri gibi, haklı bir sebebin varlığı halinde mahkeme kararıyla da mal ayrılığı rejimine geçebilirler. Türk Medeni Kanunu’nda bu durum “Olağanüstü Mal Rejimi” olarak düzenlenmiştir.
Dava Açmak İçin Haklı Sebepler Nelerdir?
Kanun, mal rejiminin mahkeme kararıyla mal ayrılığına dönüştürülmesi için “haklı sebep” şartı aramaktadır. TMK 206. maddesinde bu sebepler örnekleme yoluyla sayılmıştır:
- Diğer eşin malvarlığının borca batık olması veya ortaklıktaki payının haczedilmiş olması,
- Diğer eşin, istemde bulunanın veya ortaklığın menfaatlerini tehlikeye düşürmüş olması,
- Diğer eşin, ortaklığın malları üzerinde bir tasarruf işleminin yapılması için gereken rızasını haklı bir sebep olmadan esirgemesi,
- Diğer eşin, istemde bulunan eşe malvarlığı, geliri, borçları veya ortaklık malları hakkında bilgi vermekten kaçınması,
- Diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması (akıl hastalığı vb.).
Bu sebepler sınırlı sayıda değildir (tahdidi değil tadadidir), hakim somut olayın özelliğine göre başka bir durumu da haklı sebep olarak kabul edebilir.
Dava Nerede ve Nasıl Açılır?
Mal rejiminin değiştirilmesi davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir.
Kararın Etkisi ve Sonuçları
Mahkemenin mal ayrılığına geçiş kararı vermesi halinde, bu karar dava tarihinden itibaren geçerli olur. Yani mal rejimi, dava açıldığı andan itibaren sona ermiş sayılır ve bu tarihten sonra edinilen mallar artık “edinilmiş mal” statüsünde değil, eşlerin kişisel malı sayılır.
