İşinden Ayrılan Kadın Yararına Yoksulluk Nafakasına Hükmedilir Mi?
Boşanma davalarında en çok tartışılan konulardan biri de çalışan veya çalışırken işinden ayrılan kadının yoksulluk nafakası alıp alamayacağıdır. Türk Medeni Kanunu’na göre yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa verilir. Ancak işinden kendi isteğiyle ayrılan kadının durumu özellik arz eder.
Yoksulluk Nafakasının Yasal Şartları
TMK m. 175 uyarınca yoksulluk nafakası talep edebilmek için iki temel şart vardır:
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmak.
- Kusuru daha ağır olmamak.
İşten Ayrılma Sebebi Önemlidir
Yargıtay uygulamalarına göre, kadının işinden ayrılmış olması tek başına nafaka almasına engel değildir veya nafaka almasın�� kesinleştirmez. Burada belirleyici olan kriter, kadının işten ayrılma sebebidir.
1. Kendi İsteğiyle (Keyfi) Ayrılma
Eğer kadın, herhangi bir zorunluluk (sağlık, ailevi baskı vb.) olmaksızın, tamamen keyfi bir kararla, çalışabilecek durumdayken işinden ayrılmışsa; Yargıtay bu durumu “yoksulluğa kendi iradesiyle sebebiyet vermek” olarak değerlendirebilmekte ve yoksulluk nafakası talebini reddedebilmektedir. Çünkü kişi, kendi kusuruyla yoksulluk durumunu yaratmış sayılır.
2. Zorunlu Nedenlerle veya Evlilik Birliği Gereği Ayrılma
Kadın işinden şu sebeplerle ayrılmışsa, yoksulluk nafakasına hükmedilmesi mümkündür:
- Evlilik ve Çocuk Bakımı: Eşinin isteği, müşterek çocukların bakımı veya ev işleri nedeniyle çalışma hayatından çekilmek zorunda kalmışsa.
- Sağlık Sorunları: Çalışmasına engel bir sağlık problemi ortaya çıkmışsa.
- Eşin Baskısı: Kocanın çalışmaya izin vermemesi veya baskı yapması sonucu işi bırakmışsa (Bu durum aynı zamanda ekonomik şiddet sayılır).
- İşten Çıkarılma: Kendi isteği dışında işveren tarafından işten çıkarılmışsa.
Asgari Ücretli Çalışma ve Yoksulluk
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun güncel içtihatlarına göre, asgari ücretle çalışıyor olmak yoksulluk nafakasının reddini gerektirmez. Eğer kadının aldığı maaş (asgari ücret veya biraz üzeri), onu yoksulluktan kurtarmaya yetmiyor ve evlilik içindeki yaşam standardına göre ciddi bir düşüş yaşanıyorsa, aradaki farkı kapatacak şekilde nafakaya hükmedilebilir. Ancak işinden “keyfi” olarak ayrılan kadın için bu koruma uygulanmayabilir.
Sonuç
İşinden ayrılan kadın yararına yoksulluk nafakasına hükmedilip hükmedilmeyeceği, ayrılışın “haklı bir nedene” veya “zorunluluğa” dayanıp dayanmadığına göre değişir. Evlilik birliğinin yükümlülükleri, çocuk bakımı veya eşin baskısı nedeniyle işten ayrılma durumlarında, diğer şartlar da varsa (kusur durumu vb.) kadın lehine yoksulluk nafakasına hükmedilmelidir.
