Evlilik Sözleşmesi Boşanmada Geçerli mi?
Halk arasında “Evlilik Sözleşmesi” olarak bilinen hukuki işlemin resmi adı “Mal Rejimi Sözleşmesi”dir (TMK m. 203). Bu sözleşme, boşanma durumunda eşlerin mallarının nasıl paylaşılacağını belirler. Ancak bu sözleşmenin geçerliliği ve sınırları konusunda birçok yanlış bilgi mevcuttur.
1. Mal Paylaşımı Konusunda Geçerlidir
Eşler, kanunda yazılı mal rejimlerinden birini (Mal Ayrılığı, Paylaşmalı Mal Ayrılığı veya Mal Ortaklığı) seçerek noter huzurunda sözleşme yapabilirler. Bu sözleşme, boşanma davasında mal paylaşımı yapılırken hakimi bağlar.
- Örneğin, eşler “Mal Ayrılığı” rejimini seçmişlerse; boşanma halinde herkes kendi malını alır, diğer eşten “katılma alacağı” (evlilikte edinilen malların yarısı) talep edemez. Bu yönüyle sözleşme kesinlikle geçerlidir.
2. Nafaka ve Velayet Konusunda Geçersizdir
Evlilik sözleşmesi ile eşlerin “kişisel hakları” ve “kamu düzenini ilgilendiren konular” düzenlenemez. Bu nedenle sözleşmeye yazılan şu tür maddeler geçersizdir ve hakim tarafından dikkate alınmaz:
- “Boşanma halinde velayet babaya verilecektir” (Velayet, çocuğun üstün yararına göre hakim tarafından belirlenir, sözleşmeyle devredilemez).
- “Boşanma halinde eşe nafaka ödenmeyecektir” (Yoksulluk nafakası hakkından önceden feragat geçersizdir).
- “Aldatan eş 1 milyon dolar tazminat öder” (Bu tür cezai şartlar, boşanmanın fer’i sonuçlarıyla ilgili olduğu için tartışmalıdır, ancak genellikle kişilik haklarına aykırı bulunarak iptal edilebilir veya hakim tarafından indirilebilir).
3. Şekil Şartı
Sözleşmenin boşanmada geçerli olabilmesi için mutlaka noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılması gerekir. Eşlerin kendi aralarında imzaladıkları adi yazılı kağıt (evde yazılan protokol) mal rejimi sözleşmesi olarak geçersizdir.
