Evlilik Birliğinin Genel Hükümleri
Resmi nikahın kıyılmasıyla birlikte eşler arasında “evlilik birliği” kurulmuş olur. Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesi ve devamı, bu birliğin eşlere yüklediği hak ve sorumlulukları düzenler. Evlilik, sadece duygusal bir bağ değil, aynı zamanda hukuki yükümlülükler içeren bir kurumdur.
1. Eşlerin Temel Yükümlülükleri (TMK m. 185)
Kanun, eşlerin yükümlülüklerini şöyle sıralar:
- Birlikte Yaşama: Eşler kural olarak aynı çatı altında yaşamak zorundadır. Haklı bir sebep olmadan (şiddet vb.) evi terk etmek boşanma sebebi (terk) olabilir.
- Sadakat: Eşler birbirine sadık kalmak zorundadır. Aldatma (zina), en ağır kusurlu davranıştır.
- Yardımcı Olma: Eşler birbirine her konuda (maddi, manevi) yardımcı olmak zorundadır.
- Çocukların Bakımı: Çocukların bakımına, eğitimine ve gözetimine beraberce özen göstermek eşlerin ortak görevidir.
2. Birliğin Temsili (TMK m. 188)
Eşlerden her biri, ailenin sürekli ihtiyaçları için (gıda, fatura vb.) evlilik birliğini tek başına temsil edebilir. Yani eşlerden biri market alışverişi yaparken diğerinin iznine ihtiyaç duymaz.
Ancak diğer ihtiyaçlar için (örneğin araba almak, tatile gitmek, pahalı eşya almak), eşlerin birlikte hareket etmesi veya birinin diğerine yetki vermesi gerekir. Temsil yetkisinin aşılması durumunda, üçüncü kişiler iyiniyetliyse eşler müteselsilen (birlikte) sorumlu olur.
3. Aile Konutu Koruması (TMK m. 194)
Medeni Kanun’un en önemli korumalarından biri “Aile Konutu”dur. Eşlerin birlikte yaşadığı konut, diğer eşin açık rızası olmadan:
- Satılamaz,
- Kiralanmışsa kira sözleşmesi feshedilemez,
- Üzerindeki haklar sınırlandırılamaz (ipotek verilemez).
4. Meslek ve İş Seçimi (TMK m. 192)
Eskiden kadının çalışması kocasının iznine bağlıydı. Ancak mevcut Medeni Kanun’a göre; eşlerden her biri, meslek veya iş seçiminde diğerinin iznini almak zorunda değildir. Ancak iş seçiminde evlilik birliğinin huzuru ve yararı göz önünde tutulmalıdır.
