Ev Aile HukukuBoşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır? | Hukuki Rehber

Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır? | Hukuki Rehber

tarafından Avukat Erdal Ersoy
Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır? | Hukuki Rehber thumbnail

Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır?

Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte kadının soyadı statüsü değişir. Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesi, boşanan kadının soyadı konusunda temel kuralları belirlemiştir. Kural olarak kadın, evlenmeden önceki soyadını (kızlık soyadını) yeniden alır.

1. Kadının Soyadının Kendiliğinden Değişmesi

Boşanma davası sonuçlanıp karar kesinleştiğinde, mahkeme durumu nüfus müdürlüğüne bildirir. Nüfus müdürlüğü, kadının kaydını kocasının hanesinden alarak evlenmeden önceki kütüğüne taşır ve soyadını “kızlık soyadı” olarak değiştirir. Bu işlem idari olarak otomatik yapılır, kadının ayrıca nüfus müdürlüğüne başvurmasına gerek yoktur.

“Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.” (TMK m. 173/1)
Önemli Detay: Kadın evlenmeden önce “dul” ise (yani daha önce evlenip boşanmış veya eşi vefat etmiş ve o soyadını taşıyorsa), boşanma sonrası o soyadına döner. Ancak hakimden talep ederse, “bekarlık soyadına” (kızlık soyadına) dönmesine de izin verilebilir.

2. Boşandığı Kocasının Soyadını Kullanmaya Devam Etme

Kadın, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati varsa ve bunun kocaya bir zararı dokunmayacaksa, boşanma davası içinde veya sonrasında açacağı bir dava ile bu soyadını kullanmaya devam etmek için hakimden izin isteyebilir.

İzin Şartları (TMK m. 173/2):

  • Menfaat Varlığı: Kadının kariyeri, tanınırlığı veya ticari itibarı kocasının soyadıyla özdeşleşmişse (örneğin ünlü bir sanatçı veya doktor ise).
  • Kocaya Zarar Vermeme: Bu kullanımın kocaya manevi veya maddi bir zarar vermemesi gerekir.

İzin verilse bile, şartların değişmesi halinde koca, sonradan bu iznin kaldırılmasını talep edebilir (TMK m. 173/3).

3. Çocuğun Soyadı

Türk Medeni Kanunu’na göre çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; değilse ananın soyadını taşır (TMK m. 321). Ancak boşanma halinde velayet anneye verilse bile çocuk babasının soyadını taşımaya devam eder.

Dikkat (Anayasa Mahkemesi Kararı): Anayasa Mahkemesi’nin son yıllarda verdiği emsal kararlar doğrultusunda, velayet hakkına sahip olan annenin, çocuğun soyadını kendi soyadı ile değiştirmek için Aile Mahkemesi’nde dava açma hakkı bulunduğu kabul edilmektedir. Annenin, çocuğun üstün yararını gözeterek açacağı bu dava ile çocuğa kendi soyadını vermesi mümkündür.

4. İşlemler Nasıl Yapılır?

  • Otomatik Değişiklik: Boşanma kararı kesinleştikten sonra nüfus cüzdanı (kimlik kartı) yenileme başvurusu yapılarak yeni soyadlı kimlik alınabilir.
  • Kocanın Soyadını Kullanma: Boşanma davasında talep edilmemişse, ayrı bir “Soyadı İzin Davası” açılmalıdır.
  • E-Devlet: Soyadı değişikliği e-Devlet üzerinden yapılmaz, mahkeme kararı ve nüfus müdürlüğü işlemi gerektirir. Sadece kimlik kartı başvuru randevusu e-Devlet’ten alınabilir.

Bunları beğenebilirsiniz.