Boşanmada Hangi Durumlarda Nafaka Ödenmez?

Boşanma davalarında en çok merak edilen konulardan biri, her boşanma davasında nafaka ödenip ödenmeyeceğidir. Türk Medeni Kanunu, nafaka yükümlülüğünü belirli yasal şartlara bağlamıştır. Bu şartların oluşmadığı durumlarda mahkeme nafakaya hükmetmez. Ayrıca, ödenmekte olan nafakanın kaldırılmasına da karar verilebilir.

1. Yoksulluk Nafakası Verilmeyen Haller

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, diğer tarafça ödenen nafakadır. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi uyarınca, aşağıdaki hallerde yoksulluk nafakası ödenmez:

a. Ağır Kusurlu Olmak

Kanun, yoksulluk nafakası talep eden eşin “kusurunun daha ağır olmamasını” şart koşar. Eğer nafaka isteyen eş, boşanmaya sebep olan olaylarda diğer eşe göre daha ağır kusurlu (veya tam kusurlu) bulunursa, yoksulluk durumuna düşecek olsa bile nafaka alamaz.

• Eşit Kusur: Taraflar eşit kusurluysa, yoksulluğa düşen eş nafaka alabilir.
• Kusursuzluk: Nafaka almak için kusursuz olmak şart değildir, sadece karşı taraftan daha fazla kusurlu olmamak gerekir.

b. Yoksulluğa Düşmeme (Ekonomik Durumun Yeterliliği)

Nafaka talep eden eşin, boşanma sonrasında kendi geçimini idame ettirecek yeterli geliri varsa yoksulluk nafakası verilmez. Yargıtay uygulamalarına göre şu durumlarda yoksulluk oluşmadığı kabul edilebilir:

• Eşin düzenli ve yeterli bir maaşının olması (Örneğin; memur, öğretmen vb.),
• Kendisinden nafaka istenen eş ile eşit veya daha fazla gelirinin olması,
• Kira geliri, banka faizi gibi geçimini sağlayan malvarlığı gelirlerinin bulunması,
• Yurtdışından emekli maaşı veya sosyal yardım alması.

c. Ahlaka Aykırı Hayat Sürme ve Fiili Evlilik

TMK m. 176 uyarınca, nafaka alacaklısı olan eşin:

• Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi (birlikte) yaşaması,
• Haysiyetsiz hayat sürmesi (toplumun genel ahlak yargılarıyla bağdaşmayan yaşam tarzı),

durumlarında nafaka bağlanmaz, bağlanmışsa kaldırılır.

2. İştirak Nafakası (Çocuk İçin) Ödenmeyen Haller

İştirak nafakası, velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmasıdır. Bu nafaka türünde eşlerin kusuru etkili değildir. Ancak şu hallerde ödenmez veya sona erer:

• Çocuğun Ergin Olması (18 Yaş): Kural olarak çocuk 18 yaşını doldurduğunda iştirak nafakası kendiliğinden sona erer (TMK m. 328). (Not: Eğitim devam ediyorsa “Yardım Nafakası” gündeme gelir).
• Velayetin Değişmesi: Velayet hakkı nafaka ödeyen tarafa geçerse veya çocuk bir kuruma yerleştirilirse nafaka yükümlülüğü kalkar.
• Gelir Yoksunluğu: Nafaka yükümlüsünün hiçbir gelirinin olmaması ve çalışamayacak durumda olması (örneğin; ağır hastalık, cezaevinde olup geliri olmama) durumunda hakim nafakaya hükmetmeyebilir veya çok düşük tutabilir.

3. Nafakanın Kendiliğinden Kalktığı Durumlar

Mahkeme kararına gerek olmaksızın nafakanın kanun gereği sona erdiği haller şunlardır (TMK m. 176/3):

• Yeniden Evlenme: Nafaka alan eşin resmi olarak yeniden evlenmesi durumunda yoksulluk nafakası kendiliğinden kalkar.
• Ölüm: Nafaka alacaklısı veya borçlusunun ölümü halinde nafaka yükümlülüğü sona erer.

Özet Tablo: Kimler Nafaka Alamaz?