Boşanmada Şiddet Türleri: Fiziksel, Psikolojik ve Ekonomik Şiddet
Boşanma davalarının en yaygın sebeplerinden biri, evlilik birliği içinde yaşanan şiddettir. Türk Medeni Kanunu ve 6284 Sayılı Kanun, şiddeti sadece fiziksel saldırı olarak değil, çok daha geniş bir kapsamda tanımlar. Şiddet, boşanma davasında “kusur” sayılır ve tazminat, velayet gibi konularda belirleyici rol oynar.
1. Fiziksel Şiddet
Eşlerden birinin diğerine karşı uyguladığı her türlü bedensel saldırı, fiziksel şiddet kapsamına girer. Sadece darp etmek (dövmek) değil, itmek, tokat atmak, eşya fırlatmak, saç çekmek, boğazını sıkmak, kesici aletle yaralamak gibi eylemler de fiziksel şiddettir.
- Darp Raporu: Fiziksel şiddetin ispatı için en önemli delil darp raporudur. Ancak tanık beyanları, fotoğraflar ve mesajlar da delil olarak kullanılabilir.
- Boşanma Sebebi: Fiziksel şiddet, “hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış” (TMK m. 162) sebebiyle özel boşanma sebebi olabileceği gibi, “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” (TMK m. 166) sebebiyle genel boşanma sebebi de olabilir.
2. Psikolojik (Duygusal) Şiddet
Fiziksel temas içermeyen ancak eşin ruh sağlığını, özgüvenini ve kişiliğini hedef alan davranışlar psikolojik şiddettir. Yargıtay kararlarına göre şu eylemler psikolojik şiddet sayılır:
- Hakaret etmek, aşağılamak, küçük düşürmek.
- Sürekli eleştirmek, suçlamak.
- Kıskançlık nedeniyle baskı kurmak, sosyal hayattan soyutlamak.
- Tehdit etmek, korkutmak.
- Sevmediğini söylemek, başkasıyla kıyaslamak.
- Aile ve arkadaşlarla görüştürmemek.
- Sessiz kalarak (küsmek) cezalandırmak.
3. Ekonomik Şiddet
Eşin ekonomik özgürlüğünü kısıtlayan, parayı bir baskı ve kontrol aracı olarak kullanan davranışlar ekonomik şiddettir.
- Eşin çalışmasına izin vermemek veya zorla çalıştırmak.
- Evin ihtiyaçlarını karşılamamak, eve para bırakmamak.
- Eşin maaşına veya banka kartına el koymak.
- Aşırı cimrilik yapmak veya ailenin rızkını şans oyunlarında, alkolde harcamak.
- Eşin malvarlığını ondan habersiz satmak veya elden çıkarmak.
4. Cinsel Şiddet
Eşi istemediği cinsel davranışlara zorlamak, cinsel ilişkiyi reddetmek veya cinsel yolla bulaşan hastalık saklamak gibi eylemler cinsel şiddet kapsamındadır ve boşanma sebebidir.
Şiddetin Hukuki Sonuçları
Boşanma davasında şiddet uygulayan eş, “tam kusurlu” veya “ağır kusurlu” sayılır. Bunun sonuçları şunlardır:
- Maddi ve Manevi Tazminat: Şiddet mağduru eş, uğradığı zararlar için tazminat talep edebilir.
- Velayet: Şiddet, çocuğun gelişimi için de tehdit oluşturduğundan, velayet genellikle şiddet uygulamayan eşe verilir.
- Nafaka: Şiddet uygulayan eş, yoksulluğa düşecek olan diğer eşe nafaka ödemek zorunda kalabilir.
- Uzaklaştırma Kararı: 6284 Sayılı Kanun kapsamında, şiddet uygulayan eşin evden uzaklaştırılması ve mağdura yaklaşmaması için tedbir kararı alınabilir.
