Boşanma Davasında Çocuğun Velayeti
Velayet, boşanmanın fer’i (eki) niteliğinde olup, boşanma davasında hakimin resen (kendiliğinden) dikkate aldığı ve düzenlediği en önemli konulardan biridir. Türk Medeni Kanunu’na göre, velayet düzenlemesinde temel ilke “çocuğun üstün yararı”dır.
Velayet Kime Verilir?
Boşanma veya ayrılık davası sonucunda velayet, ana veya babadan birine verilir. Hakim, velayeti düzenlerken ana ve babayı dinler, çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini alır.
Hakimin Dikkate Aldığı Ölçütler (Çocuğun Üstün Yararı)
Hakim, velayeti kime vereceğine karar verirken aşağıdaki hususları göz önünde bulundurur:
- Çocuğun Yaşı ve İhtiyaçları: Özellikle 0-3 yaş ve 3-7 yaş grubu çocukların anne bakım ve şefkatine muhtaç olduğu kabul edilir.
- Çocuğun Görüşü (İdrak Çağı): Yargıtay uygulamalarına göre 8 yaş ve üzerindeki çocuklar idrak çağında kabul edilir ve velayet konusunda görüşleri sorulur.
- Ebeveynlerin Durumu: Ebeveynlerin mesleği, ekonomik durumu, yaşam koşulları, çocuğa ayırabilecekleri zaman, sağlık durumları ve çocuğun eğitimine katkıları değerlendirilir.
- Kardeşlerin Ayrılmaması İlkesi: Mümkün olduğunca kardeşlerin aynı ebeveynde kalması tercih edilir.
Velayetin Değiştirilmesi
Velayet kararı kesin hüküm teşkil etmez. Koşulların değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.
Velayetin değiştirilmesi için, velayet kendisine verilen tarafın velayet görevini ihmal etmesi, çocuğun menfaatinin tehlikeye düşmesi veya çocuğun üstün yararının velayetin değiştirilmesini gerektirmesi gerekir.
Ortak Velayet
Türk hukukunda kural olarak velayet boşanma sonunda tek tarafa verilir. Ancak Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve Yargıtay’ın güncel kararları doğrultusunda, ebeveynlerin ortak talebi ve çocuğun üstün yararının bulunması halinde “ortak velayet” kararı verilebilmektedir.
