Babanın İştirak Nafakasını Ödemesinin Gerekmemesi
Türk Medeni Kanunu’na göre, boşanma veya ayrılık durumunda velayet kendisine verilmeyen ebeveyn (genellikle baba), çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Buna “iştirak nafakası” denir. Ancak bazı istisnai durumlarda, babanın iştirak nafakası ödemesi gerekmeyebilir veya mevcut nafaka kaldırılabilir.
Genel Kural: Bakım Borcu
Kural olarak, ana ve baba çocuğun bakımından ortaklaşa sorumludur. Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.
Nafaka Ödenmesini Gerektirmeyen Durumlar
Aşağıdaki hallerde babanın iştirak nafakası ödeme yükümlülüğü ortadan kalkabilir veya hiç doğmayabilir:
1. Babanın Ödeme Gücünün Bulunmaması
Nafaka, “gücü oranında” ödenir. Eğer babanın hiçbir geliri yoksa, çalışamayacak durumda hastaysa veya geliri sadece kendi asgari geçimini bile karşılamıyorsa, hakim nafaka ödenmemesine karar verebilir. Ancak bu durumun ispatlanması gerekir.
2. Çocuğun Kendi Gelirinin Olması
Çocuk, bir işte çalışarak veya miras yoluyla kendi bakımını karşılayacak kadar gelire sahipse, babanın nafaka ödemesi gerekmeyebilir.
3. Velayetin Babaya Geçmesi
Eğer velayet anneden alınıp babaya verilirse, baba artık çocuğa fiilen bakacağı için iştirak nafakası ödemez. Bu durumda, şartları varsa anne iştirak nafakası ödemekle yükümlü olabilir.
4. Çocuğun Ergin Olması
İştirak nafakası, çocuk 18 yaşını doldurduğunda (ergin olduğunda) kendiliğinden sona erer. Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa, “yardım nafakası” talep edebilir.
Nafakanın Kaldırılması Davası
Mevcut bir nafaka kararı varsa ve babanın ödeme gücü sonradan tamamen ortadan kalkmışsa, baba “nafakanın kaldırılması” davası açabilir.
Sonuç
Babanın iştirak nafakası ödememesi istisnai bir durumdur ve ancak babanın aczi (ödeme güçsüzlüğü) veya çocuğun yeterli gelirinin olması gibi hallerde mümkündür. Bu durumların varlığı halinde Aile Mahkemesi’ne başvurularak nafakanın bağlanmaması veya mevcut nafakanın kaldırılması istenebilir.
