Kredi ile Alınan Malın Boşanmada Paylaşımı
Evlilik birliği içerisinde banka kredisi kullanılarak alınan ev, araba gibi malların boşanma sırasında nasıl paylaşılacağı, Türk Medeni Kanunu’nun “edinilmiş mallara katılma rejimi” hükümleri çerçevesinde belirlenir. Kredi ile alınan mallar, kural olarak edinilmiş mal statüsündedir ve diğer eşin bu mal üzerinde katılma alacağı hakkı bulunur.
Paylaşım Nasıl Yapılır?
Kredi ile alınan bir malın paylaşımında temel kural, malın edinilmiş mal niteliğinde olan kısmının (evlilik içinde ödenen kısmın) hesaplanarak, diğer eşe bu değerin yarısının ödenmesidir. Ancak hesaplama yapılırken kredinin ne zaman ödendiği büyük önem taşır.
1. Evlilik İçinde Ödenen Kredi Taksitleri
Evlilik tarihinden itibaren, boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ödenen kredi taksitleri edinilmiş mal kabul edilir. Bu ödemelerin kaynağı eşlerin çalışarak elde ettiği gelirlerse, diğer eşin bu ödemeler üzerinde yarı oranında (1/2) katılma alacağı hakkı vardır.
2. Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Ödenen Taksitler
Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesine göre, mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. Bu nedenle, boşanma davası açıldıktan sonra ödenen kredi taksitleri, ödemeyi yapan eşin kişisel malı sayılır ve mal paylaşımına dahil edilmez. Diğer eş, bu dönemde yapılan ödemelerden hak talep edemez.
Hesaplama Yöntemi (Oranlama Yöntemi)
Yargıtay uygulamalarına göre, kredi ile alınan malın paylaşımında “oranlama yöntemi” kullanılır. Bu yöntem şu adımları içerir:
- Oran Tespiti: Evlilik birliği içinde ödenen toplam kredi miktarı, malın toplam alım bedeline (peşinat + toplam kredi ödemesi) oranlanır.
- Güncel Değerle Çarpma: Bulunan bu oran, malın tasfiye tarihindeki (dava karar tarihindeki) güncel piyasa değeri ile çarpılır.
- Artık Değer ve Katılma Alacağı: Ortaya çıkan rakam “artık değer”dir. Diğer eş, bu değerin yarısı (1/2) oranında katılma alacağına hak kazanır.
Peşinatın Durumu
Eğer mal alınırken ödenen peşinat, eşlerden birinin kişisel malından (örneğin evlenmeden önceki birikimi, mirastan gelen para, ziynet eşyası) karşılanmışsa, bu miktar değer artış payı olarak hesaplanır ve öncelikle o eşe iade edilir. Kalan değer üzerinden katılma alacağı hesaplanır.
Kredi Borcu Devam Ediyorsa Ne Olur?
Eğer boşanma davası açıldığı tarihte kredi borcu henüz bitmemişse, malın aktif değerinden kalan kredi borcu (pasif değer) düşülerek artık değer bulunur. Kalan borç, malın değerini azalttığı için hesaplamada dikkate alınır.
Özetle
Kredi ile alınan bir malın paylaşımında; malın tamamı ikiye bölünmez. Sadece evlilik birliği içinde ve emek karşılığı elde edilen gelirlerle ödenen kredi taksitlerine isabet eden değer paylaşıma konu edilir. Peşinat kişisel mal ise iade edilir, boşanma davasından sonraki ödemeler ise hesaplamaya katılmaz.
