65
Hizmet Tespiti Davası
Sigortasız çalıştırılan (kaçak işçi) veya sigorta primleri eksik/gerçek maaşın altında yatırılan işçilerin, bu çalışmalarını ispatlamak ve sigortalılık haklarını kazanmak için açtıkları davaya “Hizmet Tespiti Davası” denir. Bu dava, işçinin sosyal güvenlik hakkını koruyan, kamu düzenine ilişkin bir davadır.
1. Dava Açma Şartları
- Fiili Çalışma: İşçinin işyerinde fiilen çalışmış olması gerekir.
- Bildirilmeme: Çalışmanın SGK’ya hiç bildirilmemiş olması veya eksik gün/ücretle bildirilmiş olması gerekir.
- Hak Düşürücü Süre: Hizmet tespiti davası, işten ayrılma (hizmetin sona erme) tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır. Bu süre geçtikten sonra dava açılamaz (Hak düşürücü süre).
2. İspat Yükü ve Deliller
Hizmet tespiti davalarında ispat yükü işçidedir ancak kamu düzeni gereği hakim de re’sen araştırma yapar. Delil olarak şunlar kullanılabilir:
- Tanıklar: En önemli delildir. Bordro tanıkları (aynı dönemde bordroda kayıtlı işçiler) ve komşu işyeri çalışanları dinlenir.
- Belgeler: İşyeri giriş-çıkış kayıtları, maaş ödeme dekontları, fotoğraflar, işyeri iç yazışmaları.
- Kurum Kayıtları: SGK müfettiş raporları.
3. Davanın Tarafları
Dava, işverene karşı açılır ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) da davaya “Fer’i Müdahil” olarak katılır. Yani dava sonucunda çıkacak karar SGK’yı da bağlayacaktır.
Önemli: İşçinin işverene “beni sigortasız çalıştır” diye yazılı belge vermesi bile hizmet tespiti davası açmasına engel değildir. Sigortalılık hakkından vazgeçilemez.