Çocuk Teslimi ve İcra Sistemi Değişikliği (Yeni Kanun)
Yakın zamana kadar “çocuk teslimi” ve “çocukla kişisel ilişki kurulması” işlemleri, İcra ve İflas Kanunu hükümleri çerçevesinde “icra takibi” yoluyla yapılıyordu. Bu durum, çocuğu bir “eşya” gibi gören ve polis zoruyla teslimini içeren travmatik görüntülere yol açmaktaydı. Ancak 5. Yargı Paketi (7343 sayılı Kanun) ile yapılan değişiklikle, çocuk teslimi icra sisteminden çıkarılmış ve Çocuk Koruma Kanunu kapsamına alınmıştır.
1. Yeni Sistemin Getirdiği Yenilikler
- Ücretsiz İşlem: Eski sistemde icra harcı ve masrafları yatırmak gerekirken, yeni sistemde çocuk teslimi işlemleri için hak sahibi ebeveyn hiçbir harç ve masraf ödemeyecektir. Giderler Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
- Uzman Desteği: Teslim işlemlerinde polis yerine, öncelikle psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacı gibi uzmanlar görev alır. Çocuğun psikolojisi ön planda tutulur.
- Çocuk Teslim Merkezleri: Teslim işlemleri kapı önlerinde veya karakollarda değil, çocukların kendini rahat hissedeceği, oyun alanlarının bulunduğu özel “Çocuk Görüşme Merkezleri”nde yapılır.
2. Süreç Nasıl İşler?
a. Başvuru
Velayet veya kişisel ilişki kararı olan ebeveyn, kararı yerine getirmeyen tarafa karşı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ne başvurur.
b. Teslim Emri
Müdürlük, yükümlü ebeveynle iletişime geçer ve “Teslim Emri” gönderir. Emri alan tarafın, belirlenen yer ve saatte çocuğu teslim etmesi istenir.
c. Teslimin Gerçekleşmesi
Yükümlü taraf çocuğu getirirse, uzmanlar eşliğinde tutanak tutularak teslim yapılır. Eğer getirmezse, uzmanlar ve gerekirse kolluk (sivil kıyafetli olması tercih edilir) ile çocuğun bulunduğu yere gidilir. Uzmanlar önce ebeveyn ve çocukla görüşerek ikna yolunu dener. Zor kullanma en son çaredir.
3. Karara Uymamanın Cezası (Tazyik Hapsi)
Yeni düzenleme ile “çocuk teslimi emrine” uymayanlar hakkında caydırıcı cezalar getirilmiştir. Çocuk teslimine dair mahkeme kararını veya müdürlüğün emrini yerine getirmeyenler, şikayet üzerine Disiplin Hapsi (Tazyik Hapsi) ile cezalandırılabilir.
